Partnerinizin telefonunda yanıp sönen bir bildirim, geç gelen bir yanıt ya da başkasıyla paylaştığı bir gülüş içinizde alarm başlatıyor olabilir. Biraz kıskançlık ilişkilerde doğaldır; ancak düşünceleriniz sizi yorduğunda ya da kontrol etme dürtüsüne dönüştüğünde destek almak mümkündür. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, bu duyguyu bastırmadan anlamanıza eşlik ediyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Kıskançlık çoğu zaman bir tehdit alarmıdır: bir şeyi ya da birini kaybetme korkusunu haber verir. Bu alarmı susturmaya çalışmak yerine ne dediğini anlar, ilişkinize ve size zarar vermeden yönetmenin yollarını birlikte çalışırız.
Duyguyu Bastırmadan
Kıskanmak "kötü biri olmak" demek değildir; duygunun kendisi değil, ona verilen tepkiler üzerinde çalışırız.
Düşünceleri Sınamak
Zihnin kurduğu senaryoları gerçeklerle karşılaştırmayı ve alternatif açıklamalar üretmeyi öğreniriz.
Kontrol Yerine Güven
Takip ve kontrol dürtüsünü azaltıp güveni ve açık konuşmayı güçlendirecek beceriler çalışırız.
Kıskançlık; bir ilişkinin ya da değer verilen bir bağın üçüncü bir kişi tarafından tehdit edildiği düşüncesiyle ortaya çıkan, korku, öfke ve güvensizlik içeren bir duygudur. Bir ölçüde olağandır; sorun, düşüncelerin sürekli hâle gelmesi ve kontrol davranışlarına dönüşmesidir. Bu sayfa tanı koymaz.
Kıskançlık, ilişkimizin değerini ve onu koruma isteğimizi gösteren evrimsel bir "alarm" gibi düşünülebilir. Alarm zaman zaman çalar ve çoğu insan için bu normaldir. Alarm sürekli çalmaya, boş yere ötmeye başladığında ise ilişkiyi ve kişiyi yorar: mesajları defalarca okumak, partnerin nerede olduğunu denetlemek, kanıt aramak ve yine de rahatlayamamak bu durumun işaretleridir.
Günlük dilde sık karıştırılan iki duygu, aslında farklı bir yapıya sahiptir. Aşağıdaki iki çizim bu farkı gösteriyor:
Kıskançlık çoğu zaman yüzeydeki öfke ve kontrol davranışından ibaret değildir. Altında başka duygular yatar:
Çizim sadeleştirilmiş bir modeldir. Terapide en dıştaki davranışla değil, çekirdekteki inançla da çalışırız.
Kıskançlığın şiddeti herkes için farklıdır. Aşağıdaki kadran, hafiften yoğuna doğru kabaca üç düzeyi gösteriyor; ibre yalnızca örnek içindir:
Kadran bir ölçüm ya da tanı aracı değildir. Hangi düzeyde olduğunuzdan çok, sizi ve ilişkinizi ne kadar yorduğu önemlidir.
İlk görüşmelerde kıskançlığınızın hangi durumlarda, hangi düşüncelerle ve hangi davranışlarla ortaya çıktığını birlikte inceleriz. Ardından zihnin kurduğu senaryoları sınamayı, kontrol dürtüsünü ertelemeyi ve ihtiyaçlarınızı suçlamadan ifade etmeyi çalışırız. Kökende güvensizlik ve bağlanma örüntüsü varsa bağlanma sorunları sayfamıza da bakabilirsiniz. Kıskançlığı yok etmek hedeflenmez; amaç, onunla yaşarken ilişkinize ve kendinize zarar vermeyen bir ilişki kurmaktır. Kesin sonuç sözü verilemez.
Kıskançlık düşüncesi geldiğinde hemen tepki vermek yerine şu dört adımı deneyebilirsiniz. Örnek kurgusaldır:
Bu yalnızca genel bir alıştırmadır; seansta size uygun bir yönteme dönüştürürüz.
Kanıt olmadığı hâlde aldatıldığınıza dair çok güçlü, kafa karıştıran bir kesinlik duyuyorsanız ya da düşünceleriniz günün büyük bölümünü kaplıyorsa psikiyatrik değerlendirme gerekebilir. Partnerinizi takip etme, tehdit etme ya da ona veya kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa gecikmeden 112'yi arayın. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Kıskançlıkta düşünceyi, duyguyu ve davranışı birlikte ele alan yöntemlerden yararlanıyoruz:
"Kanıtsız kuşkuyu" fark edip alternatif açıklamalar üretmeyi ve kontrol davranışını azaltmak için.
Hizmeti incele →Kıskançlık dalgası yükseldiğinde ona kapılmadan, sakince gözlemlemeyi öğrenmek için.
Hizmeti incele →Belirsizlik ve korkunun yanında, değerlerinize uygun biçimde davranabilmek için.
Hizmeti incele →Kıskançlığın kökenindeki güvensizlik ve bağlanma örüntüsünü güvenli bir çerçevede anlamak için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı size tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Tekrarlayan, zorlayıcı kuşku ve kontrol ritüelleri ağırsa obsesif kompulsif bozukluk sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Kıskançlığınıza ve ilişkinize dair anlattıklarınız gizlilik çerçevesinde kalır; utanç verici bulduğunuz ayrıntıları paylaşmak zorunda değilsiniz. Seans içeriği onayınız olmadan partnerinizle ya da başka biriyle paylaşılmaz. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Kıskançlık hakkında konuşmak çoğu kişi için utanç vericidir; oysa bir Ankara Psikolog için bu, sık konuşulan ve gayet anlaşılır bir ilişki konusudur. Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak, duyguyu yargılamadan, nereden geldiğine birlikte bakıyorum. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
Kıskançlıkla sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; nedenini önceden açıklamanıza gerek yok.
Kıskançlığın ne zaman sorun olduğunu, tanı konusunu ve terapinin nasıl yürüdüğünü yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.