Sevdiğiniz kişi yanınızda olmadığında kendinizi eksik, yalnız ya da değersiz hissediyor, gününüzü onun ruh hâline göre kuruyor olabilirsiniz. Yakınlık arzusu doğal bir ihtiyaçtır; ancak ilişki tek dayanağınıza dönüştüğünde hem sizi hem ilişkiyi yorar. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, kendi ayaklarınız üstünde dururken bağ kurmanıza eşlik ediyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Duygusal bağımlılıkta sorun sevmek değil, sevginin ve kişisel değerin tek bir insana bağlanmasıdır. Bu örüntünün nereden geldiğini anlar, kendi değerinizi ve ilişkideki dengenizi adım adım güçlendirmenize yardımcı oluruz.
Sevgiyi Yargılamadan
Yakınlık ihtiyacınız zayıflık sayılmaz; örüntünün size ne zaman ve nasıl yük olduğuna birlikte bakarız.
Kökenleri Anlamak
Bağlanma biçiminizin geçmişteki izlerini fark eder, bugünkü ilişkilerde nasıl yansıdığını görürüz.
Küçük Bağımsızlık Adımları
Kendi kararlarınızı, ilgi alanlarınızı ve destek ağınızı büyüten somut ve küçük deneyler yaparız.
Duygusal bağımlılık; mutluluğun, değer duygusunun ve güvenliğin büyük ölçüde tek bir kişiye ya da ilişkiye bağlanması, o kişiden uzaklaşma ya da onu kaybetme düşüncesinin yoğun kaygı yaratmasıdır. Resmî bir tanı adı değil, bir ilişki örüntüsünü anlatan günlük bir ifadedir; bu sayfa tanı koymaz.
Yakınlık, güven ve desteğe ihtiyaç duymak insanın doğasında vardır ve kendi başına bir sorun değildir. Duygusal bağımlılıkta ise bu ihtiyaç tek bir kaynağa yığılır: o kişi gülümsediğinde gün güzel, uzak durduğunda her şey karanlıktır. Böyle bir ilişkide sevgi çoğu zaman huzur değil, kaybetme korkusu üzerinden tutunur. Sorun sevmek değil, sevgi dışında kendini taşıyabilecek başka dayanakların zayıflamış olmasıdır.
Başlık, "Bağımlı Kişilik Bozukluğu" ile karışabilir: bağımlı kişilik bozukluğu yaşamın geneline yayılan, klinik değerlendirme gerektiren kalıcı bir kişilik örüntüsüdür. Duygusal bağımlılık ise çoğu zaman belirli bir ilişkiyle sınırlı olabilen, daha geçici ve yönetilebilir bir örüntüdür.
Dengeli ve bağımlı bir ilişkiyi ayıran şey, ne kadar yakın olunduğu değil, kişinin kendi merkezinin olup olmadığıdır. Aşağıdaki çizim bunu sadeleştirerek gösteriyor:
Telefonu bir pille düşünün. Pil yalnızca tek bir prizden şarj oluyorsa, o priz kapandığında hızla boşalır. Aşağıdaki üç satır bunu kurgusal bir örnekle gösteriyor:
Çizim kurgusal bir benzetmedir; ölçüm ya da tanı aracı değildir.
Bazı ilişkilerde yakınlık ile mesafe sürekli birbirini izler. Bu iniş çıkış kişide bir "ödül bekleme" durumu yaratabilir; her yeniden yakınlaşma beklenmedik biçimde büyük bir rahatlama getirir ve bağ pekişir. Aşağıdaki şekil bu örüntüyü sadeleştirerek gösteriyor:
Başlangıçta ilişkinizdeki gündelik örüntüleri, ne zaman ve neden kaygılandığınızı ve geçmişteki bağlanma deneyimlerinizi birlikte ele alırız. Ardından terk edilme korkusunu yatıştırmayı, kendi değerinizi tek bir ilişkiden bağımsız kılmayı ve sınır koymayı çalışırız. Özgüven konusu belirginse özgüven çalışması sürece eklenir. İlişkiyi sürdürmeniz ya da bitirmeniz yönünde yönlendirme yapmam; amaç, hangi yönde olursa olsun kararlarınızı kendi merkezinizden verebilmenizdir. Kesin sonuç sözü verilemez.
Kendi merkezini büyütmek büyük kararlar yerine küçük ve tekrarlanan deneylerle başlar. Aşağıdaki hafta, terapide birlikte uyarlayabileceğimiz örnek bir listedir:
Liste yalnızca fikir vermek içindir; zorunlu bir program değildir. Seansta size uygun küçük adımlar birlikte belirlenir.
İlişkide şiddet, tehdit, kontrol ya da korku varsa bu, duygusal bağımlılıktan çok bir güvenlik sorunudur; acil durumda 112'yi, destek için ALO 183 Sosyal Destek Hattı'nı arayabilirsiniz. Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa gecikmeden 112'yi arayın. Bu sayfa tanı koymaz; ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Bu örüntüde bağlanma biçimini, düşünceleri ve davranışı birlikte ele alan yöntemlerden yararlanıyoruz:
Bağlanma biçiminizi ve ilişki örüntünüzü güvenli, düzenli bir çerçevede incelemek için.
Hizmeti incele →"Terk edilirsem hiçbir şey olamam" gibi düşünceleri ve onay arama davranışlarını ele almak için.
Hizmeti incele →Yalnızlık ve belirsizlik korkusuna rağmen değerlerinize uygun adımlar atmak için.
Hizmeti incele →Terk edilme kaygısı yükseldiğinde bedeni sakinleştirip bir adım geri durmak için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı size tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. İlişkinizi sona erdirdiyseniz ayrılık sonrası destek, ilişkide genel iletişim zorlukları varsa ilişki sorunları sayfamıza da bakabilirsiniz.
İlişkinize ve duygularınıza dair anlattıklarınız gizlilik çerçevesinde kalır. Partnerinizle ya da bir yakınınızla seans içeriği paylaşılmaz; yalnızca sizin rahat ettiğiniz ayrıntılar konuşulur. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak çalışıyorum. Bu konuda bir Ankara Psikolog ararken ilk görüşmede sizi "bağımlı" diye etiketlemem; sevme biçiminizi yargılamadan, nerede yorulduğunuza birlikte bakarız. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
Duygusal bağımlılıkla sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; ilişkinizi savunmak ya da açıklamak zorunda değilsiniz.
Duygusal bağımlılığın ne olduğunu, bağımlı kişilik bozukluğundan farkını ve terapinin nasıl yürüdüğünü yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.