Bir ilişkide kendinizi sürekli savunmak zorunda hissediyor, sözlerinizi ve kararlarınızı gözden geçirerek ortamı yatıştırmaya çalışıyor olabilirsiniz. İlişkiden çıkmak da kalmak da zor gelebilir; bu karar size ait ve onu sağlam bir zeminde vermeniz önemli. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, güvenliğinizi ve kendi sesinizi öne alarak eşlik ediyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
"Toksik ilişki" klinik bir tanı değil; sizi küçülten, korkutan ya da sürekli kontrol eden bir ilişki düzenini anlatan günlük bir ifadedir. Önce güvenliğinize bakar, ardından yaşadıklarınızı olduğu gibi adlandırmanıza ve kendi kararınızı vermenize eşlik ederiz.
Yaşadığınızı Küçültmeden
"Abartıyorum" düşüncesine karşı yaşadıklarınız ciddiye alınır ve olduğu gibi adlandırılır.
Güvenlik Önce
Gerekiyorsa güvenlik planı ve resmî destek hatları konusunda yönlendirme yapılır; süreç güvenlik ön planda başlar.
Kararı Siz Verirsiniz
Kalmak ya da ayrılmak yönünde yönlendirme yapmayız; kendi sesinizi yeniden duymanıza destek oluruz.
"Toksik ilişki" klinik bir tanı değil; kişiyi sürekli küçülten, kontrol eden, suçlayan ya da korkutan bir ilişki düzenini anlatan günlük bir ifadedir. Her sorunlu ilişki toksik değildir; asıl ölçüt, ilişkinin sizi uzun vadede güçsüzleştirip güvensiz hissettirmesidir. Bu sayfa tanı koymaz ve partneriniz hakkında bir değerlendirme yapmaz.
Her ilişkide çatışma olur; sağlıklı ilişkilerde ise çatışmanın ardından onarım, saygı ve güven kalır. Toksik olarak tanımlanan ilişkilerde ise örüntü tekrar eder: biri sürekli kontrol eder ya da küçümser, diğeri durumu yatıştırmak için kendini geri çeker, ilişki zamanla kişinin özdeğerini, arkadaşlıklarını ve kendine güvenini aşındırır. Kişi çoğu zaman "ben mi abartıyorum?" sorusuyla baş başa kalır; bu soru da örüntünün bir parçası olabilir.
Başlık, duygusal istismar sayfasıyla örtüşebilir: duygusal istismar bir davranış biçimini, toksik ilişki ise bu ve benzeri davranışların yaşandığı ilişki düzenini anlatır.
Aşağıdaki işaretler, bir ilişkide dikkat edilmesi gereken sık örüntülerdir. Bir ya da iki tanesi tek başına bir ilişkiyi toksik yapmaz; ancak süreklilik ve çokluk önemlidir:
Liste tanı koymak için değil, farkındalık içindir. Kırmızı bayraklar daha ciddi uyarılar, sarı bayraklar dikkat gerektiren işaretlerdir.
Bazı ilişkilerde yaşadıklarınız sürekli yalanlandığında, kişi zamanla kendi hafızasından ve algısından şüphe etmeye başlar. Aşağıdaki çizim bunu sadeleştirerek gösteriyor; son satır kişinin iç sesidir:
Bu bir tanı ya da kişiler hakkında bir yargı değil, kurgusal ve sadeleştirilmiş bir örnektir. Algınızdan şüphe ediyorsanız bunu güvendiğiniz biriyle ya da bir uzmanla konuşmak yararlı olabilir.
İlişkiden çıkamayan kişilere dışarıdan "neden gitmiyorsun" demek kolaydır; oysa bazı ilişkilerde gerilim, patlama, barışma ve sakin dönem bir döngü hâlinde tekrar eder. Barışma ve sakin dönem, ilişkiye umut ve bağ hissi verir:
Her ilişki bu döngüyü izlemez; çizim yalnızca bazı ilişkilerde görülen bir örüntüyü sadeleştirir. Bu sayfa tanı koymaz ve ilişkinizin bu kalıba uyup uymadığını belirlemez.
Önce güvenliğinizi, günlük yaşamınızı ve yaşadıklarınızı olduğu gibi anlatabildiğiniz bir alan kurarız. Ardından yaşadıklarınızı adlandırmayı, kendi algınıza yeniden güvenmeyi ve sınırlarınızı fark etmeyi çalışırız. Özgüven ve kendi değerinizle ilgili çalışma gerekiyorsa özgüven sayfamızda anlattığımız yöntemlerden yararlanırız. İlişkide kalmanız ya da ayrılmanız yönünde yönlendirme yapmam; amaç, kararınızı korku ve suçluluk değil kendi sesinizle verebilmenizdir. Partneriniz hakkında tanı ya da kişilik değerlendirmesi yapmam; yalnızca sizin yaşadıklarınızla çalışırım. Kesin sonuç sözü verilemez.
İlişkide fiziksel ya da ciddi bir tehlike ihtimali varsa, bir plan yapmak kaygıyı azaltabilir. Aşağıdaki liste genel bir fikir verir:
Bu liste kişiye özel bir güvenlik planı yerine geçmez. Güvenlik planınızı ALO 183 Sosyal Destek Hattı gibi uzman kurumlarla birlikte yapmanız önerilir.
Fiziksel, cinsel ya da ekonomik şiddet, ölüm ya da zarar tehdidi, takip veya kendinizi güvende hissetmediğiniz bir durum varsa gecikmeden 112'yi arayın; destek için ALO 183 Sosyal Destek Hattı'na ulaşabilirsiniz. Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleriniz varsa da 112'yi arayın. Bu sayfa tanı koymaz; ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Toksik ilişkide yaşanan korku, suçluluk ve kendinden şüphe gibi yükleri ele alan yöntemlerden yararlanıyoruz:
Korku ve suçluluğun içinde bile değerlerinize yakın bir adım atabilmek için.
Hizmeti incele →"Her şey benim hatam" gibi düşünceleri ve sürekli teyakkuz hâlini ele almak için.
Hizmeti incele →Yaşadıklarınızı güvenli ve düzenli bir çerçevede adlandırıp anlamlandırmak için.
Hizmeti incele →Gerginlik ve ani tetiklenmeler sırasında bedeni sakinleştirmeyi öğrenmek için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı size tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır; görüşmeler bireysel yürür ve partnerinizin katılımı gerekmez. İlişkinizin sizde bıraktığı bağlılığı anlamak için duygusal bağımlılık ve bağlanma sorunları sayfalarına bakabilirsiniz.
İlişkinize ve yaşadıklarınıza dair anlattıklarınız gizlilik çerçevesinde kalır; hassas bulduğunuz ayrıntıları paylaşmak zorunda değilsiniz. Seans içeriği, partneriniz de dâhil olmak üzere onayınız olmadan kimseyle paylaşılmaz. Güvenliğiniz risk altındaysa randevu ve iletişim biçimini birlikte planlayabiliriz. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Bu konuyu bir Ankara Psikolog'a anlatmaya karar vermek bile cesaret ister; bu yüzden ilk görüşmede acele etmem, yargılamam ve kimseyi suçlamam. Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak çalışıyorum. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir; güvenliğiniz için randevu ve iletişim biçimini birlikte planlayabiliriz.
Toksik ilişkiyle sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; ilişkinizi savunmak ya da kanıtlamak zorunda değilsiniz.
Toksik ilişkinin ne olduğunu, duygusal istismarla farkını, güvenlik konusunu ve terapinin nasıl yürüdüğünü yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.