Ana içeriğe atla

Klinik Psikolog Umut Kılıç

Ankara Duygusal İstismar Psikoloğu

Sürekli eleştirilmek, küçümsenmek, "abartıyorsun" denilerek kendi algınızdan şüphe ettirilmek ya da sevdiklerinizden uzaklaştırılmak iz bırakır; üstelik ortada gösterecek bir yara olmaz. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, yaşadıklarınızı adlandırmanıza ve kendi sesinize yeniden güvenmenize eşlik ediyoruz.

Klinik Psikolog Umut Kılıç
9 Yıl Deneyim

Umut Kılıç

Uzman Klinik Psikolog

Sağlık Bakanlığı Onaylı ve Ruhsatlı
Neden Birlikte Çalışalım?

Önce Güvenlik, Sonra Toparlanma

Duygusal istismarın en zor yanı, kişinin kendi hissine ve belleğine güvenini aşındırmasıdır. Çalışma, yaşadıklarınızı adlandırmakla başlar; ardından özdeğer, sınırlar ve ilişkilerdeki güven yeniden inşa edilir.

Adlandırma ve Doğrulama

Yaşadığınızın gerçek olduğunu, tepkilerinizin anlaşılır olduğunu birlikte netleştirerek başlıyoruz.

Gizli ve Esnek Görüşme

Çıkmak için evden uzaklaşmanın zor olduğu dönemlerde, görüşmeleri güvenli bir ortamdan çevrim içi sürdürebilirsiniz.

Hızı Siz Belirlersiniz

Hiçbir şeyi kanıtlamanız gerekmez; neyi, ne kadar paylaşacağınıza siz karar verirsiniz.

Tanım

Duygusal istismar; bir kişinin diğerini küçümseme, aşağılama, kontrol etme, yalıtma, suçlama ya da gerçeklik algısını sarsma yoluyla tekrar eden biçimde incitmesidir. Fiziksel bir iz bırakmasa da özdeğer, güven ve ruh sağlığı üzerinde ciddi etkileri olabilir. Tek bir kavga bunun kanıtı değildir; kalıp hâline gelen, süreğen davranışlardan söz ediyoruz.

Duygusal İstismar Nedir?

Bir ilişkide sürekli "yetersiz", "fazla hassas" ya da "hatalı" olduğunuzu düşünmeye başladıysanız, kendi algınızdan şüphe ediyorsanız ve her konuşmadan önce sözlerinizi tartıyorsanız, sorun sizde olmayabilir. Duygusal istismar çoğu zaman yavaş ve sinsi ilerler; dışarıdan bakan kişi bile fark etmeyebilir. İçinde olan kişi ise bunu tanımlamakta zorlanır. Yaşadığınızı adlandırabilmek, toparlanmanın ilk adımıdır.

Nasıl Başlar, Nasıl Derinleşir?

İstismar çoğu zaman bir günde ortaya çıkmaz; kademeli ilerler. Aşağıdaki dört evre, sık görülen bir seyri sadeleştirerek gösteriyor. Her ilişki farklıdır:

1. evre

Yakınlık

Başlangıçta aşırı ilgi ve övgü görülebilir; bu, bağın hızla derinleşmesini sağlar.

2. evre

Küçük eleştiriler

Şakayla karışık iğneler, "sadece fikrimi söyledim" cümleleri; sınırlar hafif hafif aşılır.

3. evre

Kontrol ve yalıtma

Kimlerle görüşeceğiniz, ne giyeceğiniz, paranın kullanımı gibi alanlara müdahale başlar.

4. evre

Kendinden şüphe

Kendi algınıza güveniniz azalır; "belki gerçekten sorun bende" düşüncesi yerleşir.

Döngü Nasıl İşler?

Birçok ilişkide aşağılama tek seferlik değildir; gerilim, patlama ve yatışma birbirini izler. Bu döngü kişiyi hem korkutur hem de umutlandırdığı için ilişkiden ayrılmayı zorlaştırabilir:

1 2 3 4 gerilim birikir aşağılama, suçlama özür, ilgi, vaat sakin dönem tekrarlayan döngü
1Gerilim birikirKüçük şeyler tartışma nedeni olur; kişi "yine neyi yanlış yapacağım" diye tetikte yaşar.
2Aşağılama ya da suçlamaAlay, küçümseme, bağırma, sessizlik cezası ya da "sen yüzünden" cümleleri.
3Özür, ilgi, vaatPişmanlık ya da sevgi gösterisi; ilişkiye umut verir ve kişiyi bağlı tutar.
4Sakin dönemHer şey düzelmiş gibi görünür; ama döngü genellikle yeniden başlar.

Hangi İlişkilerde Görülür?

Duygusal istismar yalnızca romantik ilişkilerle sınırlı değildir. Üç farklı bağlamda ortak olan, güç farkı ve kontroldür:

Partner ilişkisi

Sevgi adıyla gelen kontrol

Kıskançlık adı altında izleme, arkadaşlardan uzaklaştırma, "sensiz yapamam" baskısı ve sürekli suçlanma.

Aile içinde

Sevgi koşula bağlanır

Kıyaslanma, değersizleştirme, duygusal şantaj ve yetişkinlikte bile sürüp giden onay arayışı.

İş yerinde

Güç farkı üzerinden baskı

Aşağılama, görmezden gelme, görev ve övgünün kasıtlı esirgenmesi; sürekli kendinden şüphe etme.

Söz, Kontrol, Zihin Oyunu ve Yalıtma

Duygusal istismar dört alanda kendini gösterebilir. Bu liste yalnızca fikir vermek içindir; bir ilişkiye etiket koymak ya da kişiye tanı vermek amacı taşımaz:

Söz

Alay etmeKüçümsemeBağırmaSürekli eleştiri

Kontrol

Telefon ve mesajları denetlemePara üzerinde baskıKıyafet ve görüşme kısıtıNereye gittiğini sorgulama

Zihin oyunu

"Öyle bir şey demedim""Abartıyorsun"Suçu çevirmeYaşananı inkâr etme

Yalıtma

Aileden uzaklaştırmaArkadaşları kötülemeSessizlik cezasıYalnız bırakma

Sağlıklı Çatışma mı, Duygusal İstismar mı?

Her ilişkide tartışma olur; belirleyici olan kalıptır. Aşağıdaki karşılaştırma fark etmenize yardımcı olabilir. İlişkideki genel sorunlar için ilişki sorunları sayfamıza da göz atabilirsiniz:

Alan
Sağlıklı çatışma
Duygusal istismar
Tartışma sonrası
İki taraf da konuşur, çözüm aranır
Suç hep sizde bulunur; konuşma yerine sessizlik ya da ceza gelir
Fikir ayrılığı
"Farklı düşünüyoruz" denebilir
Düşünceniz alay ya da küçümsemeyle karşılanır
Sınırlar
Hayır demek kabul edilir
Hayır dediğinizde suçluluk duyurulur
Özür
Davranış değişikliğiyle birlikte gelir
Özür sözde kalır, davranış tekrarlar
İlişkinin sizdeki etkisi
Genelde güvenli ve değerli hissedersiniz
Kendinizden şüphe eder, sürekli tetikte olursunuz

Kendi Sesine Dönüş Basamakları

Toparlanma çoğu zaman küçük adımlarla ilerler. Aşağıdaki, kurgusal ve genel bir örnektir; sayılar adımın zorluk düzeyini 0-100 arasında gösterir ve her kişi için sıra farklı olabilir:

  1. Yaşadığını kendine adlandırmak: "bu bana iyi gelmiyor"

    20
  2. Olanları güvendiğin bir kişiye anlatmak

    35
  3. Yaşananları tarih ve olayla not etmek

    50
  4. Küçük bir sınırı yüksek sesle söylemek

    65
  5. Destek ağını yeniden canlandırmak

    80
  6. Uzun vadeli kararlar için net adım atmak

    95

Güvenliğiniz her zaman önce gelir; ayrılık, taşınma ya da yüzleşme gibi kararlar acele edilmeden, risk değerlendirmesiyle birlikte ele alınır.

Kendinize Destek Olacak Dört Küçük Araç

Terapiyle birlikte kullanabileceğiniz basit alışkanlıklar, kendi algınıza yeniden dayanmanıza yardımcı olur. Bunlar genel örneklerdir:

Kayıt tut

Yaşananları tarih ve kısa notla yaz; kendi algına tutunmak için somut bir dayanak olur.

Güvenilir biri

İlişkinin dışından, yargılamayacağını bildiğin bir kişiyle paylaşmak yalnızlığı azaltır.

Sınır cümlesi

"Bu şekilde konuşulmasını istemiyorum" gibi kısa ve sakin bir cümleyi önceden hazırla.

Bedene bakım

Uyku, öğün ve nefes düzeni, stres altında kararlarını netleştirmene yardım eder.

Teknikler genel çerçevedir; seansta kişiye uyarlanır.

Sık Duyduğumuz Cümleler

Duygusal istismar yaşayan kişiler çoğu zaman benzer iç sesleri taşır. Seanslarda duyduğumuz bazı cümleler ve başka bir bakış açısı:

Duyduğumuz cümle"Belki gerçekten abartıyorum."
→
Başka bir bakışSürekli "abartıyorsun" denmesi, kendi algınıza güveninizi aşındırabilir; hissettikleriniz yok sayılacak kadar küçük değildir.
Duyduğumuz cümle"O da bir dönem çok iyiydi."
→
Başka bir bakışBaşlangıçtaki sıcaklık ve sonradan gelen baskı birlikte var olabilir; bu da ilişkiden ayrılmayı zorlaştırır.
Duyduğumuz cümle"Kimse bana inanmaz, ortada bir iz yok."
→
Başka bir bakışDuygusal istismar görünmez olduğu için inanılmak zordur; terapide yaşadıklarınız yargılanmadan dinlenir.
Duyduğumuz cümle"Bu benim hatam, daha iyi olsaydım değişirdi."
→
Başka bir bakışDavranışın sorumluluğu davranışı yapana aittir; başkasının tutumunu sizin değişmeniz belirlemez.

Güvenliğiniz ve acil durumlar

Fiziksel şiddet tehdidi, yaralanma ya da yakın tehlike varsa gecikmeden 112'yi arayın. Şiddet ve istismar konusunda destek için ALO 183 Sosyal Destek Hattı da kullanılabilir. Kendinize zarar verme düşünceniz varsa en yakın acil servise başvurun. Hukuki süreçler için bir avukata danışmanız gerekir; bir psikolog olarak ilaç önermem, ilaç kararı yalnızca psikiyatri uzmanına aittir.

Duygusal İstismar Sonrası Kullanılan Yaklaşımlar

Çalışma; güvenlik, yaşananı adlandırma, düşünce kalıplarını düzenleme ve değerlere bağlanma üzerine kuruludur. Tabloyu netleştirmek isterseniz psikolojik değerlendirme da yapılabilir. İstismar içeren ilişkilerde çift terapisi genellikle uygun bir başlangıç olmaz; önce bireysel çalışma önerilir:

Bu Çalışma Kimlere Uygun?

Aşağıdaki durumlardan birkaçı sizi tarif ediyorsa, yaşadıklarınızı bir uzmanla konuşmak yük hafifletebilir:

  • Sürekli eleştirildiği için kendine güveni azalanlar
  • "Abartıyorum" diyerek yaşadıklarını küçümseyenler
  • Yakınlarından uzaklaştırıldığını fark edenler
  • İlişkide sürekli tetikte ve yürüyen yumurta kabuğunda hissedenler
  • Geçmişte yaşadığı baskıyı yeni ilişkilerde de tekrar edenler
  • İlişkiyi bitirse de suçluluk ve boşluk hissiyle baş edemeyenler

Görüşmeler yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Geçmişe uzanan izler varsa çocukluk çağı travmaları, özgüven kaybı öne çıkıyorsa özgüven sayfasına da bakabilirsiniz.

Anlattıklarınız, yalnızca gizlilik çerçevesinde ve sizin bilginiz dahilinde ele alınır; kimseyle paylaşılmaz. Tehlike altındaysanız ya da yasal bir süreç gerektiğinde nelerin paylaşılabileceğini ilk görüşmede açıkça konuşuruz. Ayrıntılar için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.

Neden Ankara'da Duygusal İstismar İçin Bizi Tercih Etmelisiniz?

Yaşadıklarınızı anlatmak güven gerektirir; bu yüzden deneyimli bir Ankara Psikolog ile çalışmak önemlidir. Psikoloji lisansımı Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde, klinik psikoloji yüksek lisansımı İstanbul Kent Üniversitesi'nde tamamladım ve 9 yıldır yetişkinlerle klinik çalışma yürütüyorum. Kliniğimiz, Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı bir Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi olarak Çankaya'da hizmet veriyor. Evden bağlanmak daha güvenli geliyorsa online seansları da kullanabilirsiniz.

Birlikte Okunabilecek Sayfalar

Duygusal istismarın izleri çoğu zaman ilişki, özgüven ve ruh hâli alanlarında birlikte görülür:

Anlatmak için kanıtınızın olması gerekmez

Yaşadıklarınızı kısaca yazın; size uygun bir görüşme zamanını birlikte planlayalım.

WhatsApp'tan Yaz
Sıkça Sorulan Sorular

Duygusal İstismar Hakkında Sorulanlar

Duygusal istismar ve terapi süreciyle ilgili yaygın soruları yanıtladık. Eklemek istediğiniz bir şey olursa WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Kocatepe, Ziya Gökalp Cd. 20/11
Çankaya / Ankara
Yol Tarifi Al
Tek bir ölçüt yoktur; ancak sürekli aşağılanma, kontrol, yalıtılma ve kendi algınızdan şüphe etme tekrar eden bir kalıpsa dikkat edilmesi gereken bir işarettir. Bir uzmanla konuşmak, yaşadığınızı adlandırmanıza yardımcı olur.
Evet. Duygusal istismar fiziksel iz bırakmaz ama ruh sağlığı üzerinde ciddi etkileri olabilir. Şiddetin yalnızca fiziksel olması gerekmez.
Böyle bir karar vermem; ne yapacağınız size aittir. Terapide güvenliğinizi, seçeneklerinizi ve ne istediğinizi birlikte netleştiririz. İstismar varsa çift terapisi genellikle önerilmez.
Bu, kişinin kendi sorumluluk alması ve çalışmasıyla ilgilidir ve başkası adına söz verilemez. Terapi sizin kendi güvenliğinizi ve iyiliğinizi merkeze alır.
İlk olarak yaşadıklarınız dinlenir ve güvenliğiniz değerlendirilir. Sonrasında özdeğer, sınırlar, düşünce kalıpları ve ilişki tercihleriyle çalışılır. Hız ve ayrıntı düzeyi sizin kontrolünüzdedir.
Bu, yaşananın süresine, güvenlik durumuna ve hedeflerinize göre değişir. İlk görüşmeden sonra birlikte bir çerçeve çizer, ilerleyişe göre güncelleriz.
Görüşme ücretlerimiz şu anda 3.000 TL ile 4.000 TL arasındadır. Tutarlar değişebildiğinden, randevu öncesinde WhatsApp'tan güncel ücreti sorabilirsiniz.

Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.