Akşam yemeğinden iş değişikliğine kadar her seçim zihninizde saatlerce dönüyor, karar verdikten sonra bile "Acaba yanlış mı yaptım?" sesi susmuyor olabilir. Bu durum bir irade eksikliği değil, çoğu zaman yanlış seçme korkusunun yorgunluğudur. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, seçim yapma becerinizi birlikte güçlendiriyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Kararsızlığın arkasında çoğu zaman yanlış seçme, pişman olma ya da onay görmeme korkusu yatar. Terapide bu korkunun kaynağını anlar, ardından kendi değerlerinize dayanarak seçim yapmanızı sağlayan pratik araçlar geliştiririz.
Kararı Sizin Vermeniz
Size ne yapmanız gerektiği söylenmez; kendi değerlerinize ve önceliklerinize dayanarak seçmeniz desteklenir.
Korkunun Kaynağını Bulmak
Yanlış seçim korkusunun nereden geldiğini ve sizi neyden korumaya çalıştığını birlikte anlarız.
Uygulanabilir Araçlar
Gündelik kararlarda hemen deneyebileceğiniz küçük kurallar ve alıştırmalar çalışırız.
Kararsızlık; bir seçim yapmak gerektiğinde uzun süre düşünüp bir türlü karar verememek, verilen kararın ardından da kuşku duymaktır. Zaman zaman herkeste olur; ancak günlük yaşamı, ilişkileri ve iş hayatını aksatacak kadar sürekli hâle geldiğinde destek almak anlamlı olabilir. Kararsızlık tek başına bir tanı değildir; bu sayfa tanı koymaz.
Kararsız kişi seçenekleri bilmeyen biri değil, çoğu zaman seçeneklerin hepsini fazla iyi gören ya da hepsinden fazla korkan biridir. Her seçeneğin bir bedeli olduğunu bildiği için "hiç seçmemek" güvenli görünür; oysa seçmemek de bir seçimdir ve çoğu zaman en yorucu olanıdır. Kararsızlıkta amaç, "doğru kararı" bulmak yerine, belirsizliğe rağmen karar verebilmeyi öğrenmektir.
İki seçenek zihinde eşit ağırlıkta görüldüğünde terazi bir yana inmez. Aşağıdaki kurgusal örnekte iki iş teklifi birbirini dengeliyor:
Her iki kefede de hem artı hem eksi olduğu için terazi hareket etmez. Terapide, kefelere "değerlerinizi" koymayı öğrenirsiniz.
Kararsızlığın arkasında genellikle birden fazla neden vardır. En sık görülen dört kaynağı aşağıda görebilirsiniz; çoğu kişide bunlar iç içedir:
Gün içinde verdiğimiz her küçük karar zihinsel enerji harcar. Aşağıdaki çubuklar, gün boyunca karar verme enerjisinin nasıl azalabileceğini sadeleştirerek gösteriyor:
Çizim kurgusal ve sadeleştirilmiştir; ölçüm değildir. Önemli kararları günün enerjili bölümüne almak çoğu kişiye yardımcı olur.
Terapinin ilk aşamasında kararsızlığın hangi alanlarda (iş, ilişki, gündelik seçimler) ortaya çıktığını ve hangi korkuyla beslendiğini inceleriz. Ardından "kusursuz karar" arayışını gevşetir, belirsizlikle birlikte kalabilmeyi ve küçük adımlarla seçim yapmayı denersiniz. Başkalarının onayına olan ihtiyaç ön plandaysa özgüven çalışması sürece eklenebilir. Kesin sonuç sözü verilemez; amaç, seçimlerinizde kendinize daha fazla güvenmenizdir.
Karar vermek için gereken bilgi, hiçbir zaman kusursuz olmayacaktır. Çizgideki yeşil bölge, yeterli bilgiyle karar vermeye uygun aralığı gösterir:
Karar anında zihni büyütmeden bakmak için üç zaman aralığına sorulan üç soru işe yarayabilir:
Bu bir tanı aracı ya da kesin yöntem değildir; seanslarda size uygun karar araçlarını birlikte seçeriz.
Sürekli "tamam mı, değil mi" diye kontrol etme, tekrar eden zorlayıcı düşünceler ve ritüeller varsa bu, kararsızlıktan çok obsesif kompulsif bozukluğa işaret edebilir; bunu klinik değerlendirme netleştirir. Umutsuzluk, değersizlik ya da yaşamınıza son verme düşünceleri varsa gecikmeden 112'yi arayın. Bu sayfa tanı koymaz; ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Karar verme güçlüğünde düşünceleri, korkuyu ve davranışı birlikte ele alan yöntemlerden yararlanıyoruz:
"Yanlış seçersem felaket olur" gibi düşünceleri ve karar ertelemeyi ele almak için.
Hizmeti incele →Belirsizliği ortadan kaldırmaya çalışmak yerine, değerlerinize göre adım atmayı öğrenmek için.
Hizmeti incele →Zihnin "ya şöyle olursa" döngüsünü fark edip ondan bir adım geri çıkabilmek için.
Hizmeti incele →Karar verme örüntünüzün kökenini düzenli ve bire bir bir çerçevede anlamak için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı size ya da yakınınıza tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Hata yapma korkusu kusursuzluk arayışından besleniyorsa mükemmeliyetçilik sayfamıza da bakabilirsiniz.
Hayatınızdaki kararlar ve ilişkileriniz hakkında anlattıklarınız gizlilik çerçevesinde kalır; hassas bulduğunuz ayrıntıları paylaşmak zorunda değilsiniz. Seans içeriği onayınız olmadan kimseyle paylaşılmaz. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Karar vermekte zorlanan biri için bir psikolog seçmek bile bir karardır; bunu kolaylaştırmak isterim. Ankara'da Ankara Psikolog arayanlar için kısa bir özet: Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak, Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde çalışıyorum. Size ne seçmeniz gerektiğini söylemem; seçme sürecinizi birlikte sadeleştiririz. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
Kararsızlıkla sık iç içe geçen konular:
Kısa bir yazı yeterli; doğru kelimeleri aramak zorunda değilsiniz.
Kararsızlığın nedenlerini, tanı konusunu ve terapinin nasıl işlediğini yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.