Pazar akşamı başlayan huzursuzluğu, eve gelince de zihninizden çıkmayan işleri ya da sürekli yetişmeye çalışırken tükendiğinizi hissediyor olabilirsiniz. İş stresi bir yetersizlik değil; yük, belirsizlik ve kontrolsüzlük arttığında çoğu çalışanın yaşadığı bir tepkidir. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerle, stresin kaynağını anlamaya ve işle aranıza sağlıklı bir mesafe koymaya odaklanıyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
İş stresi çoğu zaman yalnızca yoğunluktan değil; belirsiz beklentilerden, kontrol hissinin azalmasından ve emeğin görülmemesinden doğar. Önce stres kaynaklarınızı ve vücudunuzun verdiği işaretleri ayırt etmeye, ardından sınırlarınızı, önceliklerinizi ve toparlanma alışkanlıklarınızı güçlendirmeye odaklanırız.
Yükü Doğru Okumak
İş yükünüzün hangi kısmının gerçekten size, hangi kısmının düzene ait olduğunu birlikte ayırırız.
Mesai Sonrası Zihni Dinlendirmek
Çalışma saatlerinize uygun seans planı yaparak işten sonra zihninizi kapatma becerisi üzerinde çalışırız.
Zor Konuşmalara Hazırlanmak
Yöneticiniz ve ekibinizle sınır koymayı, talep etmeyi ve hayır demeyi seans içinde birlikte deneriz.
İş stresi; iş yükü, belirsiz beklentiler, kontrol eksikliği ya da çalışma ortamındaki baskılar nedeniyle ortaya çıkan ve kişinin hem ruhsal hem bedensel dengesini etkileyen bir gerginlik hâlidir. Bu sayfa tanı koymaz; bir psikolojik rahatsızlık tanısı yerine, iş kaynaklı stresin anlaşılmasına ve yönetilmesine yöneliktir.
Her yoğun dönem iş stresi değildir; asıl önemli olan, yükün sürekli olması ve dinlenince bile geçmemesidir. Pazar akşamı artan huzursuzluk, mesai sonrası da süren zihinsel meşguliyet, uykuda ve iştahta değişiklik, sinirlilik ya da işe gitmek istememe sık görülen işaretlerdir. Stres uzun sürerse tükenmişliğe dönüşebilir; bu konuda tükenmişlik sendromu sayfamıza, genel stres için stres yönetimi sayfamıza bakabilirsiniz. İş stresi çoğu zaman kişinin zayıflığıyla değil, çalışma koşullarıyla ilgilidir.
İş stresi genellikle tek bir nedenden değil, birkaç etkenin birikmesinden doğar. En sık karşılaşılan kaynaklar şunlardır:
Kaynaklar birbirini besler; bazen yükün kendisinden çok, kontrolsüzlük ve takdir edilmeme hissi yorar.
Stres, yeşilden kırmızıya doğru kademeli ilerler. İbrenin neresinde durduğunuzu fark etmek, erken adım atmanızı kolaylaştırır:
Bu aşamalar yalnızca genel bir çerçevedir; bir tanı ya da ölçüm değildir. Yoğun kaygı hissediyorsanız anksiyete, uyku bozulduysa uyku sorunları sayfalarımıza da bakabilirsiniz.
İşten sonra da zihninizin işle meşgul olması, toparlanmayı engeller. Küçük bir kapanış ritüeli, zihne "iş bitti" mesajı vermenin pratik bir yoludur:
Ritüel kişiye ve işe göre değişir; seansta kendi çalışma düzeninize uyarlanır. Mükemmel yapma çabası yoruyorsa mükemmeliyetçilik sayfamıza da bakabilirsiniz.
İş stresi, çoğu zaman söylenemeyen şeylerle büyür. Talep etmek ve sınır koymak öğrenilebilir bir beceridir; aşağıdaki örnekler yalnızca fikir vermek içindir:
Cümleler genel örneklerdir; iş yeriniz, yöneticiniz ve kişiliğinize göre seansta kişiselleştirilir. Sınır koyma için sınır koyma sayfamıza bakabilirsiniz.
Önce iş yükünüzü, çalışma ortamınızı ve stresin bedeninizdeki izlerini birlikte netleştiririz. Ardından stresin hangi kısmının değişebilir, hangisinin yalnızca ona bakışınızla ilgili olduğunu ayırır; öncelik belirleme, sınır koyma, gevşeme ve toparlanma becerileri üzerinde çalışırız. İsterseniz stres testi ile genel bir fikir edinebilirsiniz; sonuç tanı yerine geçmez. İş koşullarının kendisini değiştirmek her zaman sizin elinizde olmayabilir; psikolog olarak hukuki ya da çalışma hayatına ilişkin yönlendirme yapmam, ancak bu koşullarla başa çıkma ve karar verme sürecinizde yanınızda olurum. Kesin sonuç sözü verilemez.
Çaresizlik hissediyor, kendinize zarar verme düşünceleriniz oluyorsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acile gidin. Uykusuzluk, çarpıntı ya da yoğun bedensel belirtiler sürüyorsa önce bir hekime başvurmanız önemlidir. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanına aittir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Düşünceleri, duyguları ve davranışları birlikte ele alan şu yöntemlerden yararlanıyoruz:
Stresi büyüten düşünce kalıplarını ve baş etme davranışlarını ele almak için.
Hizmeti incele →Kontrol edemediğiniz koşullar karşısında değerlerinize uygun adımlar atabilmek için.
Hizmeti incele →Gerginliği bedende fark edip anda kalmayı ve toparlanmayı öğrenmek için.
Hizmeti incele →İş stresinin altındaki öz değer, sınır ve beklenti konularını düzenli bir çerçevede incelemek için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı sizin için tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Bu sayfa yetişkinler için hazırlanmıştır.
İş hayatınıza ve yaşadığınız strese dair anlattıklarınız gizlilik çerçevesinde kalır; iş yerinizin ya da çalışma arkadaşlarınızın adını paylaşmak zorunda değilsiniz. Seans içeriği, onayınız olmadan işvereniniz dâhil kimseyle paylaşılmaz. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak çalışıyorum. Mesai saatlerinizin yoğunluğunu bilen, seansları işinize uygun planlayan bir Ankara Psikolog arıyorsanız yanınızdayım. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
İş stresiyle sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; iş yerinizin adını paylaşmanız gerekmez.
İş stresinin ne zaman destek gerektirdiğini, tükenmişlikten farkını ve işle aranıza nasıl mesafe koyabileceğinizi yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.