Masaya oturuyor ama başlayamıyor, başlasanız da dağılıyor ya da 'bunu neden yapıyorum ki' düşüncesinden kurtulamıyor musunuz? Ders çalışma motivasyonunun düşmesi tembellik değildir; çoğu zaman kaygı, mükemmeliyetçilik, yorgunluk ya da anlam kaybıyla ilgilidir. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerle, öğrencilere ve ailelerine bu örüntüyü anlamada ve çalışmaya yeniden başlamada destek oluyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Motivasyon düşüklüğü çoğu zaman tembellik değil; kaygının, kusursuz olma baskısının, yorgunluğun ya da anlam kaybının bir işaretidir. Önce çalışmayı neyin zorlaştırdığını anlamaya, ardından küçük ve uygulanabilir adımlara geçmeye, çalışma isteğini besleyen düşünce ve duygu örüntülerini fark etmeye odaklanırız.
Sınav Baskısıyla Baş Etmek
Not ve sınav baskısının yarattığı gerginliği ve 'yetmeyeceğim' düşüncelerini öğrencinin kendi hızında ele alırız.
Başlama ve Sürdürme
Ertelemeyi besleyen kaçınma döngüsünü fark etmeyi ve küçük adımlarla başlamayı birlikte çalışırız.
Aileye Yol Haritası
Ebeveynin baskı kurmadan nasıl destek olabileceğini ve konuşma dilini birlikte düşünürüz.
Ders çalışma motivasyonu; öğrencinin çalışmaya başlama, sürdürme ve bitirme isteğini ve enerjisini ifade eder. Motivasyonun düşmesi bir karakter eksikliği değil, çoğu zaman kaygı, yorgunluk, mükemmeliyetçilik ya da anlam kaybının işaretidir. Bu sayfa tanı koymaz; ders programı, özel ders ya da koçluk hizmeti sunmaz, psikolojik destek sunar.
Aynı öğrencide bile motivasyon dönemden döneme değişir. Süreklileşen isteksizlik ise genellikle bir nedene işaret eder: başarısız olma korkusu, kusursuz olma baskısı, uyku düzensizliği, yoğun stres ya da yapılan işin anlamını görememek. Sınav kaygısı ve mükemmeliyetçilik bu tabloyu sık besler; uzun süren çökkünlük ve ilgi kaybı varsa depresyon sayfamıza da göz atabilirsiniz. Dikkati sürdürmekte süregelen bir güçlük varsa dikkat ve odaklanma güçlükleri için hekim değerlendirmesi gerekebilir.
Motivasyonu tek bir "isteme" düğmesi gibi düşünmek yerine, farklı kaynaklardan şarj olan bir pil gibi düşünmek yardımcı olabilir:
Dolulukları örnek bir görünümdür; ölçüm değildir ve kişiden kişiye değişir. Uyku ve dinlenme konusunda uyku sorunları sayfamıza bakabilirsiniz.
Erteleme çoğu zaman tembellikten değil, rahatsız edici duygudan kaçınmaktan doğar ve kendini besleyen bir döngüye dönüşür:
Döngü genel bir örnektir; amaç suçlanmak değil, kaçınma noktasını fark etmektir. Stres için stres yönetimi sayfamıza da bakabilirsiniz.
Küçük ve ulaşılabilir çalışma dilimleri başlamayı kolaylaştırabilir. Burada gösterilen yalnızca bir fikirdir:
Süreler örnektir ve kişiye göre ayarlanır; ders programı hazırlamıyorum. Seansta çalışmayı kolaylaştıran düşünce ve duygu örüntülerine odaklanırız.
Motivasyonun kaynağı içeriden mi dışarıdan mı geliyor, dayanıklılığı da buna göre değişir:
Üç halka da gerçek hayatta bir arada bulunur; amaç dışarıdan gelenleri yok saymak değil, içerideki payı büyütmektir. Özgüven için özgüven sayfamıza bakabilirsiniz.
İlk görüşmede çalışmayı neyin zorlaştırdığını, ne zamandır sürdüğünü ve öğrencinin uyku, sosyal çevre ve aile beklentileri gibi alanlarını birlikte netleştiririz. Sonrasında erteleme ve kaçınma örüntülerini, "yetmeyeceğim" gibi düşünceleri ve sınav baskısını ele alırız; küçük, uygulanabilir adımları kişinin kendi hızına göre belirleriz. Öğrenci 18 yaşından küçükse ebeveynle ayrı görüşmeler de yapılabilir. Kesin sonuç ya da not artışı sözü verilemez; amaç, öğrencinin çalışmayla ilişkisini daha sağlıklı kurmasına eşlik etmektir.
Umutsuzluk, kendine zarar verme düşüncesi ya da yaşamla ilgili ağır bir bunalım varsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acile gidin. Uzun süren çökkünlük, belirgin uyku ve iştah değişikliği ya da süregelen dikkat güçlüğünde psikiyatri uzmanı değerlendirmesi önemlidir. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve ilaç değerlendirmesi hekime aittir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Düşünceleri, duyguları ve alışkanlıkları birlikte ele alan şu yaklaşımlardan yararlanıyoruz:
Ertelemeyi besleyen "yapamam" düşüncelerini ve kaçınma davranışını ele almak için.
Hizmeti incele →Kaygı ve isteksizlik varken bile değerlerine uygun küçük adımlar atabilmek için.
Hizmeti incele →Dikkatin dağıldığı anı fark edip çalışmaya nazikçe dönebilmeyi öğrenmek için.
Hizmeti incele →Not baskısını, öz değer algısını ve aile beklentilerini düzenli bir çerçevede incelemek için.
Hizmeti incele →Şunlardan birkaçı hayatınızda varsa bir uzmanla konuşmak iyi bir başlangıç olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Lise, üniversite ve yetişkin öğrencilerle çalışıyorum; 18 yaşından küçüklerde ebeveyn ya da vasi onayı gerekir.
Öğrencinin anlattıkları gizlilik çerçevesinde kalır; notlarınızı, ailenizle yaşadıklarınızı ya da özel konuları paylaşmak zorunda değilsiniz. 18 yaşından küçük öğrencilerle çalışırken ebeveyn ya da vasi onayı gerekir; seans içeriği, kişinin kendine ya da bir başkasına zarar riski dışında paylaşılmaz. Verilerin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Notu değil emeği ve zorlandığı noktayı gören bir Ankara Psikolog arıyorsanız yanınızdayım. Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak, Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde yüz yüze ya da çevrim içi görüşüyorum.
Ders çalışma motivasyonu ile sık iç içe geçen sayfalar:
Kısa bir mesaj yeterli; notlarınızı ya da ailenizi ayrıntılarıyla anlatmanız gerekmez.
Motivasyon düşüklüğünün nedenlerini, ertelemeyi ve psikolojik desteğin öğrenciye ve aileye nasıl yardımcı olabileceğini yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.