Telefonu eline bir bildirim için aldığınızı, bir de baktınız ki uzun süre kaydırıp durduğunuzu fark ediyor olabilirsiniz. Başkalarının hayatına baktıkça kendinizi yetersiz hissetmek, telefonsuz kalınca tedirgin olmak ya da gece uykudan çalmak birçok kişide yaşanır. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerle, sizi yargılamadan, telefon ve sosyal medyayla ilişkinizi anlamaya ve yeniden dengelemeye odaklanıyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Sosyal medya ve telefonla ilgili sorun çoğu zaman cihazın kendisi değil; bildirimlerin bölünmüş dikkati, başkalarıyla kıyaslamanın özgüveni ve kaçırma korkusunun huzuru nasıl etkilediğidir. Önce kendi kullanım örüntünüzü ve tetikleyicileri tanımaya, ardından dikkatinizi ve ilişkilerinizi geri kazanmaya odaklanırız.
Dikkati Geri Kazanmak
Telefona uzandığınız anlarda ne hissettiğinizi ve neyden kaçmak istediğinizi birlikte fark ederiz.
Kıyaslamaya Mesafe Koymak
Bildirimleri, akışı ve telefonsuz alanları gündelik düzeninize uygun şekilde seans içinde birlikte planlarız.
Yüz Yüze Bağlantıları Güçlendirmek
Yakınlarınızla birlikte geçirilen zamanın kalitesini artırmanıza ve ekran dışı keyiflere yer açmanıza destek oluruz.
Sosyal medya ve telefon bağımlılığı; telefona ve sosyal ağlara bakma isteğini kontrol etmekte zorlanma, kullanımın dikkat, uyku, ruh hâli ve ilişkileri olumsuz etkilemesine rağmen sürmesiyle seyreden bir kullanım sorunudur. Bu sayfa tanı koymaz; süre ölçütü, belirli bir uygulama adı ve ilaç önerisi içermez, yetişkinlere yöneliktir.
Telefon günlük hayatın vazgeçilmez bir aracıdır; bu yüzden sorun, kullanmanın kendisi değil, kullanımın kontrolünüzden çıkmasıdır. Telefonu bırakmak istediğiniz hâlde bırakamıyor, bildirimleri sürekli kontrol ediyor, telefonsuz kaldığınızda tedirgin oluyor ya da kullandıkça kendinizi daha kötü hissediyorsanız destek almayı düşünebilirsiniz. Sosyal medya ve telefon kullanımı için ayrı bir resmi tanı bulunmaz; bu başlık, günlük yaşamı etkileyen bir kullanım örüntüsünü anlatır. Oyun ağırlıklı kullanım için internet ve oyun bağımlılığı sayfamıza bakabilirsiniz. Kullanımın ardında çoğu zaman kaygı ya da düşük ruh hâli vardır; bunlar için anksiyete ve depresyon sayfalarımıza da göz atabilirsiniz.
Sosyal medyada çoğunlukla seçilmiş ve düzenlenmiş anlar paylaşılır. Bunları kendi sıradan gününüzle kıyaslamak, özgüveni sessizce aşındırabilir:
Karşılaştırmanın kendisi bir kusur değildir; sorun, kıyasın adil olmayan bir zeminde yapılmasıdır. Özgüven için özgüven ve mükemmeliyetçilik sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Telefona uzanma çoğu zaman tek bir karar değil, birbirini izleyen küçük halkalardan oluşan bir zincirdir. Zinciri görmek, kırılabilecek halkayı fark etmeyi kolaylaştırır:
Zincir genel bir örnektir; kişiden kişiye halkalar değişir ve seansta sizin zincirinize göre yeniden çizilir.
Dikkat ve ruhsal enerji sınırlı bir kaynak gibidir. Aşağıdaki iki pil, günlük alışkanlıkların bu kaynağı nasıl etkileyebileceğini genel olarak gösterir:
Pil dolulukları yalnızca görsel bir anlatımdır; bir ölçüm ya da değerlendirme değildir. Uyku düzeni bozulduysa uyku sorunları sayfamıza bakabilirsiniz.
Telefonu tümden bırakmak çoğu zaman gerçekçi değildir; bunun yerine günün belirli alanlarını ekransız bırakmak daha sürdürülebilir olabilir. Örnek alanlar şunlardır:
Bunlar yalnızca örnektir; hangisinin size uygun olduğunu seansta yaşamınıza göre birlikte seçeriz. Yalnızlık hissi ön plandaysa yalnızlık sayfamıza da bakabilirsiniz.
Önce telefonun hayatınızdaki yerini, onu ne zaman ve hangi duygularla elinize aldığınızı yargılamadan netleştiririz. Ardından kıyaslama düşüncelerini, kaçırma korkusunu ve ekranın hangi ihtiyacı karşıladığını birlikte çalışır, size uygun sınırlar ve alternatif etkinlikler belirleriz. Kullanımın ardında sosyal kaygı varsa sosyal fobi sayfamız, yoğun stres varsa stres yönetimi sayfamız da yol gösterebilir. Kesin sonuç sözü verilemez; amaç, telefonla ilişkinizi sizi yormayan bir yere taşımanıza eşlik etmektir.
Çaresizlik hissediyor, kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz oluyorsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acile gidin. Yoğun depresif ya da kaygı belirtileri eşlik ediyorsa psikiyatri uzmanı değerlendirmesi de önemlidir. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanına aittir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Düşünceleri, duyguları ve davranışları birlikte ele alan şu yöntemlerden yararlanıyoruz:
Kıyaslama düşüncelerini, kaçırma korkusunu ve alışkanlık döngüsünü ele almak için.
Hizmeti incele →Yetersizlik ya da can sıkıntısı varken bile değerlerinize uygun adımlar atabilmek için.
Hizmeti incele →Telefona uzanma anını fark edip otomatik tepki vermeden gözlemlemek için.
Hizmeti incele →Kullanımın altındaki yalnızlık, özgüven ya da kaygı konularını düzenli bir çerçevede incelemek için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı sizin için tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Bu sayfa yetişkinler için hazırlanmıştır.
Telefon ve sosyal medya kullanımınıza dair anlattıklarınız gizlilik çerçevesinde kalır; hesaplarınızı, mesajlarınızı ya da ekranınızı göstermek zorunda değilsiniz. Seans içeriği, onayınız olmadan kimseyle paylaşılmaz. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak çalışıyorum. Telefonu suçlamadan, ardındaki ihtiyaca bakan bir yaklaşım arıyorsanız, kendisini yargılamadan dinleyen bir Ankara Psikolog olarak yanınızdayım. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
Telefon ve sosyal medya kullanımıyla sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; kullandığınız uygulamaları paylaşmanız gerekmez.
Telefon ve sosyal medya kullanımının ne zaman sorun olduğunu, kıyaslama ve kaçırma korkusuyla nasıl başa çıkılabileceğini yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.