Tetkikleriniz temiz çıksa da başağrısı, mide yanması, çarpıntı ya da kas ağrıları peşinizi bırakmıyor olabilir. Bu belirtiler gerçektir; beden çoğu zaman biriken yükü kendi diliyle anlatır. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, tıbbi takibinizi tamamlayan bir psikolojik bakışla birlikte çalışıyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Belirtileriniz hayal ürünü değildir; ardında çoğu zaman stres, baskı ve söze dökülemeyen duygular yatabilir. Tıbbi tablonun netleşmesine saygı gösterir, ardından beden ile zihin arasındaki bağı birlikte çözmeye çalışırız.
Belirtilere Ciddiyet
Şikâyetiniz "abartı" ya da "sadece stres" diye geçiştirilmez; yaşadığınız ağrı ve rahatsızlık gerçek kabul edilerek başlanır.
Tıbbi Süreçle Uyum
Doktor muayenenizin yerine geçmeyiz; tetkik ve tedavinizle birlikte ilerleyen tamamlayıcı bir destek sunarız.
Beden Farkındalığı
Gerginliği erken fark etmenizi ve bedeni gevşetmenizi sağlayan pratik becerileri seanslarda birlikte çalışırız.
Psikosomatik rahatsızlık; belirtilerin gerçekten hissedildiği, ancak oluşumunda ya da şiddetlenmesinde stres, duygular ve psikolojik etkenlerin payının olduğu durumlara verilen genel isimdir. Belirti "hayal" değildir, "sadece stres" de değildir. Tanıyı hekim koyar; bu sayfa tanı koymaz ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.
"Psiko" zihni, "somatik" bedeni anlatır. Zihin ve beden iki ayrı yer gibi düşünülse de pratikte sürekli konuşurlar: sınav öncesi karnınızın ağrıması ya da utandığınızda yüzünüzün kızarması bunun gündelik örnekleridir. Baskı uzun sürdüğünde bu konuşma kalıcı belirtilere dönüşebilir. Önemli olan, belirtinin gerçekliğini tartışmak değil; ona hangi koşulların eşlik ettiğini birlikte anlamaktır.
Aşağıdaki sadeleştirilmiş şekilde, stresle ilişkili şikâyetlerin sık görüldüğü bölgeler numaralandı. Bu bir tanı aracı değildir; yalnızca farkındalık içindir:
Psikosomatik şikâyetler çoğu zaman tek bir nedenden değil, kendini besleyen bir halkadan oluşur. Okları izlediğinizde döngünün nasıl kapandığını görebilirsiniz:
Terapide döngünün hangi halkasından başlanacağını birlikte seçeriz. Çoğu zaman bir halkadaki değişiklik diğerlerini de yumuşatır.
Yeni ya da şiddetlenen bir bedensel belirtide ilk adım her zaman bir hekime başvurmaktır. Psikolojik destek, tıbbi değerlendirmenin yerine değil, onun yanına eklenir. Süreç genellikle şöyle işler:
Görüşmelerin ilk bölümünde belirtinin ne zaman başladığına, hangi günlerde arttığına ve hayatınızda o sıralarda neler olduğuna bakarız. Ardından belirtiye ilişkin düşünceleri ("Bu geçmeyecek", "Ciddi bir hastalığım var") ve kaçınma davranışlarını ele alır, gevşeme ve beden farkındalığı becerileri çalışırız. Duyguların söze dökülmesi için de yer açarız; çünkü söylenemeyen duygular çoğu zaman beden aracılığıyla konuşur. Belirtilerin endişeye dönüştüğü durumlarda sağlık kaygısı sayfamıza da bakabilirsiniz. Kesin bir sonuç sözü verilemez; amaç belirtilerle ilişkinizi ve yaşam kalitenizi iyileştirmektir.
Seanslar arasında kısa bir günlük tutmak, belirtinin hangi durum ve düşüncelerle yükseldiğini görmenizi sağlar. Aşağıda kurgusal bir örnek görüyorsunuz; çubuk, o günkü belirti şiddetini gösterir:
Örnek yalnızca fikir vermek içindir. Günlüğü terapide birlikte inceler, gereksiz yük hâline gelirse sadeleştiririz.
Gevşemenin en erişilebilir yollarından biri, nefesi verirken alıştan daha uzun tutmaktır. Aşağıdaki şerit iki turluk bir ritmi gösteriyor:
Genel bir örnektir; baş dönmesi ya da rahatsızlık hissederseniz bırakın. Seansta size uygun yöntemi birlikte belirleriz.
Ani ve şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma, kol ya da yüzde güçsüzlük, konuşma bozukluğu gibi belirtilerde bunu "stres" diye geçiştirmeyin; gecikmeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve ilaç tedavisi hekimin işidir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Çalışma, belirtinin yanında düşünceleri, davranışları ve beden farkındalığını birlikte ele alan yöntemlerle yürür:
Belirtiye yüklenen felaket yorumlarını, kaçınmaları ve gerginlik döngüsünü ele almak için.
Hizmeti incele →Bedensel duyumları yargılamadan fark edip gevşemeyi ve gerilimi bırakmayı öğrenmek için.
Hizmeti incele →Belirtiyle savaşmak yerine yaşam değerlerinize dönmek ve hareket alanınızı genişletmek için.
Hizmeti incele →Stres, duygu durumu ve belirti ilişkisini netleştirmek, gerekirse hekime yönlendirme yapmak için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı size ya da yakınınıza tanıdık geliyorsa, hekim kontrolünün yanında psikolojik destek de düşünülebilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Yoğun iş temposu ön plandaysa tükenmişlik sendromu, çarpıntıyla birlikte ani korku nöbetleri varsa panik atak sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Bedeninizle ve yaşamınızla ilgili paylaştığınız her şey gizlilik içinde kalır; hassas bulduğunuz ayrıntıları anlatmak zorunda değilsiniz. Seans bilgileriniz, onayınız olmadan hekiminiz dâhil kimseyle paylaşılmaz. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Belirtileri "psikolojik" diye geçiştirilmiş biri için en önemli şey, ciddiye alınmaktır. Bu yüzden ilk görüşmede yaşadıklarınızı kesmeden dinler, tıbbi sürecinizi öğrenir ve hekimle birlikte yürüyen bir çerçeve kurarım. Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak çalışıyorum. Ankara'da bir Ankara Psikolog arayışındaysanız, görüşmeleri yüz yüze ya da çevrim içi yapabiliriz.
Bedensel belirtilerle sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; tüm tetkik sonuçlarınızı getirmek zorunda değilsiniz.
Belirtilerin gerçekliği, doktor ve psikolog rollerini ve terapinin nasıl işlediğini yanıtladık. Aklınıza takılan başka bir şey için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.