Yemeği, bedeninizi ve kendinizi çok sıkı kurallarla kontrol etmeye çalışmak hayatınızı gitgide daraltıyor olabilir. Bunu kendinizde ya da yakınınızda fark etmek korkutucu ve yalnız hissettirebilir. Anoreksiya, inat ya da irade eksikliği değil; sağlığı ciddi biçimde etkileyebilen bir ruhsal sorundur ve destek almak mümkündür. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerle, tıbbi sürece saygı duyarak psikolojik destek sunuyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Anoreksiyada beden çoğu zaman gerçek sorunun değil, kontrol, değer görme ve duygularla baş etme çabasının sahnesidir. Fiziksel güvenliğinizi önceleyen bir çerçevede, bu sert kuralların altında yatan duyguları ve inançları anlamaya ve onlara daha esnek bir yaklaşım geliştirmeye çalışırız. Tıbbi izlem için hekimle birlikte hareket etmeyi önemseriz.
Tıbbi Güvenliği Gözetmek
Fiziksel durumunuzun bir hekim tarafından izlenmesinin neden önemli olduğunu birlikte konuşur, gerekiyorsa sizi yönlendiririz.
Sert İç Sesle Çalışmak
Sizi yönlendiren katı kuralları ve eleştirel iç sesi yargılamadan dinler, yerine daha şefkatli bir bakış koymaya çalışırız.
Kendi Hızınızda İlerlemek
Beden ya da yemekle ilgili ayrıntıları anlatmak zorunda değilsiniz; konuşulacak konuyu birlikte belirleriz.
Anoreksiya (anoreksiya nervoza); yemeyi ve bedeni aşırı kontrol etme, yeterince beslenememe ve beden algısında bozulmayla seyreden, sağlığı ciddi biçimde etkileyebilen bir yeme bozukluğudur. Bu sayfa tanı koymaz; sayı, ölçü ya da beslenme planı içermez. Fiziksel durumun bir hekim tarafından izlenmesi şarttır.
Anoreksiya, çoğu zaman yemekle değil; kontrol, değer görme ve duygularla baş etme çabasıyla ilgilidir. Kişi, hayatın diğer alanları belirsiz ya da bunaltıcı geldiğinde, yeme ve beden üzerinde kurduğu katı kurallardan geçici bir güven duygusu alabilir. Bu kurallar zamanla kişiyi yönetmeye başlar ve hayatı, ilişkileri ve sağlığı daraltır. Dışarıdan bakıldığında herkes durumu fark etmeyebilir; kişinin kendisi de çoğu zaman bunu bir sorun olarak görmekte zorlanır. Bunun nedeni karakter ya da inat değil; hastalığın kendi özelliğidir. Genel yeme sorunları için yeme bozukluğu sayfamıza da bakabilirsiniz.
Anoreksiyada kişi çoğu zaman içindeki sert ve eleştirel bir sesle yaşar. Terapide bu sesi yok saymak yerine tanır, yanına daha şefkatli ve dengeli bir ses koymayı çalışırız:
Cümleler genelleyici örneklerdir; sizin iç sesiniz farklı sözcükler kullanıyor olabilir.
Katı kurallar kısa vadede bir şey sağlıyormuş gibi görünür, ancak karşılığında ödenen bedel zamanla büyür. Bunu görünür kılmak, değişime hazırlığın ilk adımlarından biridir:
Liste kavramsal bir örnektir; kişiye göre değişir ve suçlayıcı değil, anlamaya yönelik bir bakıştır.
Anoreksiyada beden ciddi zarar görebilir; bu yüzden psikolojik çalışma, fiziksel güvenlik sağlandıktan sonra ve onunla birlikte yürür. Bir yapı gibi düşünürsek, alttaki katman sağlam olmadan üsttekiler taşınamaz:
Fiziksel durum ağır ise yatarak izlem gerekebilir; bu karar hekim ve psikiyatri uzmanına aittir. Psikoterapi tıbbi izlemin yerini almaz.
Bir yakınında bu durumu fark eden kişiler çoğu zaman ne söyleyeceğini bilemez. İyi niyetli ama zarar verebilen cümleler yerine, suçlamayan ve bağ kuran bir dil seçmek fark yaratır:
Cümleler örnektir. Yakınınız tedaviyi kabul etmiyorsa bile kapıyı açık tutmak ve bir uzmandan destek almak size de iyi gelir.
Önce güvenliği ve tıbbi durumu birlikte konuşuruz; gerekiyorsa hekime ya da psikiyatri uzmanına yönlendiririz. Psikoterapide katı kurallar, öz değer inançları, mükemmeliyetçilik ve zor duygularla baş etme üzerinde çalışırız. Kilo ya da kalori hedefi koymaz, diyet ya da beslenme planı vermeyiz; bunlar hekim ve diyetisyenin alanıdır. Konuşmak istemediğiniz ayrıntılara girmek zorunda kalmazsınız. Kesin sonuç sözü verilemez; amaç, yemek ve bedenle esnek ve şefkatli bir ilişki kurmanıza eşlik etmektir.
Bayılma, göğüs ağrısı, ciddi çarpıntı, nefes darlığı, belirgin güçsüzlük ya da kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acile gidin. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve tedavi kararı hekim ve psikiyatri uzmanına aittir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Düşünceleri, duyguları ve davranışları birlikte ele alan şu yöntemlerden yararlanıyoruz:
Bedene ve yemeğe dair katı kuralları ve bunları sürdüren düşünce kalıplarını ele almak için.
Hizmeti incele →Kaygı ve korku varken bile değerlerinize yakın adımlar atabilmek için.
Hizmeti incele →Beden sinyallerini ve duyguları yargılamadan fark etmeyi öğrenmek için.
Hizmeti incele →Kontrol ihtiyacının ve öz değer inançlarının kökenini düzenli bir çerçevede incelemek için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı sizin ya da yakınınız için tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Kendi yeme tutumunuz hakkında bir fikir edinmek isterseniz Yeme Tutumu Testi bir başlangıç olabilir, ancak tanı yerine geçmez.
Beden ve yemekle ilgili anlattıklarınız gizlilik çerçevesinde kalır; ayrıntıya girmek zorunda değilsiniz. Seanslarda tartı, ölçü ya da yeme kaydı istemeyiz. Yakınınız adına başvuruyorsanız, onun bilgisi ve onayı olmadan kendisiyle ilgili bilgi paylaşmayız. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Bu konu hem kişi hem de yakınları için ağırdır; bu yüzden sizi yargılamayan, tıbbi sürece saygı duyan bir çerçeve sunmak önceliğimizdir. Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak çalışıyorum. Fiziksel durumu hekim ve gerekirse diyetisyenle birlikte izleyen, psikoterapi kısmını ise üstlenen bir Ankara Psikolog olarak yanınızdayım. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
Anoreksiyayla sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; kendiniz ya da yakınınız için yazabilirsiniz.
Anoreksiyanın ne olduğunu, tıbbi süreçle ilişkisini ve yakınların nasıl destek olabileceğini yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.