Çocuğunuzun okula gitmek istemediğini, eşyalarının kaybolduğunu, içine kapandığını ya da arkadaşlarından söz etmediğini fark ediyorsanız endişelenmek çok doğal. Akran zorbalığı çocuğun özgüvenini, güvenlik duygusunu ve okulla ilişkisini sarsabilir. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerle, çocuğa ve ebeveynine zorbalığın etkilerini anlamada, güvende ve güçlü hissetmede destek oluyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Zorbalığın psikolojik etkisi çoğu zaman görünenden büyüktür: güven kaybı, utanç, kaygı ve okuldan kaçınma yaygındır. Önce çocuğun yaşadığını ve duygularını anlamaya, ardından özgüvenini ve baş etme becerilerini güçlendirmeye, ebeveynin de nasıl destek olabileceğini netleştirmeye odaklanırız.
Yaşananı Anlatabilmek
Çocuğun yaşadıklarını suçlanmadan ve kendi hızında anlatabileceği güvenli bir alan kurarız.
Özgüveni Onarmak
Yaşananın çocuğun kendini algılayışına etkisini ve 'bende bir sorun var' düşüncesini birlikte ele alırız.
Ebeveyn İçin Yol Haritası
Okulla nasıl iletişim kurulacağını ve çocuğa nasıl destek olunacağını ebeveynle birlikte düşünürüz.
Akran zorbalığı; çocuğun ya da ergenin, yaşıtları tarafından tekrarlayan ve güç dengesizliği içeren biçimde aşağılanması, dışlanması, tehdit edilmesi ya da zarar görmesidir. Bu sayfa tanı koymaz; hukuki ya da okul disiplin süreçleri konusunda yönlendirme yapmaz. Çocuğun güvenliği her zaman önceliklidir.
Her çatışma ya da kavga zorbalık değildir; zorbalıkta davranış tekrarlar, güç dengesizliği vardır ve çocuk kendini savunmakta zorlanır. Çocuklar çoğu zaman bunu anlatmaktan utanır ya da korkar; bu nedenle ebeveynin değişen davranışları fark etmesi önemlidir. Zorbalığın etkisi özgüven kaybı, kaygı ve depresif belirtilere kadar uzanabilir; bunlar için anksiyete ve depresyon sayfalarımıza bakabilirsiniz. Zorbalık uygulayan çocuklar da çoğu zaman kendi zorlandıkları bir alanı gösterir ve destekten yararlanabilir.
Zorbalık yalnızca fiziksel şiddet değildir; çoğu zaman görünmeyen biçimlerde de ortaya çıkar:
Biçimler genel bir sınıflandırmadır; çoğu zaman birlikte görülür. Ayrıntılı örnek ya da yöntem içermez. Siber zorbalık ve ekran konusu için internet ve oyun bağımlılığı sayfamıza da bakabilirsiniz.
Zorbalık yaşayan çocuk çoğu zaman yalnızca kötü muameleyle değil, kopan arkadaşlıklarla da baş eder. Bu durum yalnızlık ve aidiyet kaybı duygusunu artırır:
Şema örnektir; her çocuğun arkadaş çevresi farklıdır. Yalnızlık ve çekingenlik için yalnızlık ve utangaçlık sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Çocuğa verilebilecek en önemli mesaj, zorbalığın onun suçu olmadığıdır. Bunun yanında basit baş etme becerileri de güç verebilir:
Kalkanlar genel becerilerdir; çocuğun yaşına ve durumuna göre seansta uyarlanır. Güvenlik tehlikesi varsa kendi başına çözmeye çalışmak yerine yardım istemek önceliklidir. Özgüven için özgüven sayfamıza da bakabilirsiniz.
Zorbalıkla baş etme, tek bir kişinin değil birkaç kişinin birlikte oluşturduğu bir koruma ağıdır:
Halkalar çocuğun etrafındaki destek ağını simgeler. Ergenlerde öfke ve davranış değişimleri için ergenlerde davranış sorunları sayfamıza da bakabilirsiniz.
Süreç genellikle ebeveynle başlayan bir ön görüşmeyle ilerler; yaşananlar, çocuğun davranış değişiklikleri ve okulla ilişkisi birlikte netleştirilir. Ardından çocukla yaşına uygun biçimde duyguları ve baş etme becerilerini, ebeveynle ise çocuğa nasıl destek olunacağını ve okulla nasıl iletişim kurulacağını çalışırız. Hukuki ya da okul disiplin süreçlerinde yönlendirme yapmam; bunlar için okul yönetimine ve ilgili kurumlara başvurmanız gerekir. Kesin sonuç sözü verilemez; amaç, çocuğun kendini daha güvende ve güçlü hissetmesine eşlik etmektir.
Çocuk kendine zarar verme düşüncelerinden söz ediyor ya da fiziksel bir tehlike altındaysa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acile gidin. Şiddet, tehdit ya da istismar şüphesi varsa Sosyal Destek Hattı ALO 183'e ve okul yönetimine de başvurabilirsiniz. Çocuğun uykusu, iştahı ya da ruh hâli belirgin bozulduysa çocuk psikiyatri uzmanı değerlendirmesi önemlidir. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve ilaç değerlendirmesi hekime aittir, bir psikolog olarak ilaç önermem.
Düşünceleri, duyguları ve davranışları birlikte ele alan şu yöntemlerden yararlanıyoruz:
Zorbalık sonrası oluşan olumsuz benlik düşüncelerini ve kaygıyı ele almak için.
Hizmeti incele →Utanç ve korku varken bile değerlerine uygun adımlar atabilmek için.
Hizmeti incele →Gerginlik anında durup nefes alarak sakinleşebilmeyi öğrenmek için.
Hizmeti incele →Zorbalığın özgüven, aidiyet ve güven üzerindeki etkisini düzenli bir çerçevede incelemek için.
Hizmeti incele →Aşağıdakilerden birkaçı sizin için tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak ilk adım olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Bu sayfa yetişkinler için hazırlanmıştır.
Çocuğun ve ailenin anlattıkları gizlilik çerçevesinde kalır; yaşananı ayrıntılarıyla anlatmak zorunda değilsiniz. 18 yaşından küçük çocuklarla çalışırken ebeveyn ya da vasi onayı gerekir; seans içeriği, çocuğun kendine ya da bir başkasına zarar riski dışında paylaşılmaz. Okulla iletişim yalnızca ebeveynin ve çocuğun bilgisi ve onayıyla yapılır. Verilerin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde, Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisanslı, İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisanslı ve 9 yıllık deneyimli bir psikolog olarak çalışıyorum. Çocuğunuzun yaşadığına inanan ve onu suçlamayan bir Ankara Psikolog arıyorsanız yanınızdayım. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.
Akran zorbalığı ile sık birlikte ele alınan konular:
Kısa bir mesaj yeterli; yaşananı ayrıntılarıyla anlatmanız gerekmez.
Akran zorbalığının ne olduğunu, uyarı işaretlerini ve psikolojik desteğin çocuğa ve ebeveyne nasıl yardımcı olabileceğini yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.