Ana içeriğe atla

Klinik Psikolog Umut Kılıç

Ankara Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Psikoloğu

İşler eksiksiz olmadığında rahat edemiyor, kontrolü bırakınca huzursuzlaşıyor, dinlenmeyi bile bir verimsizlik gibi yaşıyorsanız, sizi ayakta tutan düzen zamanla yük hâline gelmiş olabilir. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, esnekliği artırmanıza ve kendinize biraz yer açmanıza eşlik ediyoruz.

Klinik Psikolog Umut Kılıç
9 Yıl Deneyim

Umut Kılıç

Uzman Klinik Psikolog

Sağlık Bakanlığı Onaylı ve Ruhsatlı
Neden Birlikte Çalışalım?

Esnekliği Kademeli Kazandıran Çalışma

Düzen ve titizlik çoğu zaman bir değerdir; yorucu olan, kuralların sahibini esir alması. Seanslarda bu kuralların nereden geldiğini anlar, sonra küçük esneklik deneyleriyle işte de ilişkilerde de daha fazla keyif almanın yollarını birlikte ararız.

Kuralların Kaynağını Anlama

Hangi kuralın size hizmet ettiğini, hangisinin sizi yorduğunu birlikte ayırıyoruz.

Takviminize Uyan Seans Düzeni

Yoğun çalışma temponuza göre seansları yüz yüze ya da çevrim içi planlayabilirsiniz.

Kusursuz Olma Baskısı Yok

Seansta bile "doğru anlatma" kaygısına gerek yok; dağınık, yarım cümlelerle de başlayabilirsiniz.

Tanım

Obsesif kompulsif kişilik örüntüsü; düzen, mükemmeliyet, kontrol ve kurallara aşırı odaklanma, esnekliğin ve duygusal yakınlığın bundan zarar görmesiyle tanımlanır. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) ile karıştırılsa da bu iki tablo farklıdır. Tanı yalnızca kapsamlı bir klinik değerlendirmeyle konur; bu sayfa tanı koymaz.

Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Nedir?

Bu örüntüyle yaşayan kişi çoğu zaman güvenilir, çalışkan ve titizdir; bunlar gerçek güçlerdir. Zorluk, kuralların kişinin kendisini esir almaya başlamasıdır: işi devredememe, dinlenememe, hata yapma korkusu ve yakınlarının "çok katısın" demesi. Kişi çoğunlukla kendi tutumunu doğru ve mantıklı bulur; rahatsızlık genellikle yorgunluk, tükenmişlik ya da ilişki sorunları yoluyla fark edilir.

OKB ile Karıştırılan Noktalar

Adları benzer olsa da bu iki tablo birbirinden farklıdır. Aşağıdaki karşılaştırma ayrımı sade biçimde gösteriyor. Takıntı ve kompulsiyon belirtilerini merak ediyorsanız OKB sayfamıza ve OKB testimize bakabilirsiniz:

Karşılaştırma

OKB

Düşünceİstenmeyen, rahatsız edici takıntılar DavranışRitüel ve kontrol; kişi bunları çoğu zaman anlamsız bulur RahatsızlıkKişinin kendisi büyük sıkıntı yaşar OdakZarar, kirlenme, "ya bir şey olursa" korkuları
VS
Karşılaştırma

Kişilik örüntüsü

DüşünceDüzen ve doğruluk kişiye mantıklı ve gerekli gelir DavranışKural, liste, program ve kontrol hayatın merkezindedir RahatsızlıkÇoğu zaman çevre ya da yakınlar rahatsız olur OdakMükemmellik, iş ve kontrol

Bir Kusurun Gölgesi

Bu örüntünün gündelik hayattaki en tanıdık hâli, bütün düzene değil tek bir kusura odaklanmaktır. Aşağıdaki çizim bunu gösteriyor:

1 2 3 her şey yerli yerinde tek kusur bakış hep ona gider akşamın geri kalanı gerginlikle geçer
1DüzenOn dört şey yolundadır, çoğu insan bu düzeni fark edip rahatlar.
2Tek kusurDüzenli bakış, yerinde olmayan tek şeye kilitlenir; geri kalanı artık görünmez olur.
3TepkiHuzursuzluk, düzeltme ihtiyacı ve gerginlik başlar; çoğu zaman çevredekiler de bundan etkilenir.

Zaman Nereye Gidiyor?

Yoğun bir örüntü döneminde zamanın büyük bölümü iş ve kontrole ayrılır; ilişki ve dinlenmeye çok az yer kalır. Aşağıdaki kurgusal örnek, yüzdelerle bir haftanın dağılımını karşılaştırıyor. Gerçek ortalamaları değil, fikir vermeyi amaçlar:

Yoğun bir örüntü haftası
6220108
Dengeli bir hafta (örnek)
40122820
İşDüzen ve kontrolİlişki ve hobiDinlenme

Beş Sessiz Kural

Bu örüntüde çoğu zaman kişinin kendine yazdığı ama kimseye göstermediği kurallar vardır. Sık görülen beş tanesi şunlar:

Kural 1Bir iş doğru yapılmayacaksa hiç yapılmasın.Başlamayı geciktirir; yarım kalan her şey başarısızlık sayılır.
Kural 2Başkası yaparsa yeniden kontrol edilmeli.Devretmeyi zorlaştırır ve yükü tek kişide toplar.
Kural 3Dinlenmek, işler bittikten sonra gelir.İşler hiç bitmediği için dinlenme sürekli ertelenir.
Kural 4Hata kabul edilemez.Küçük bir hata bile günün tamamını gölgeleyebilir.
Kural 5Duygular işleri bozmamalı, kontrol altında kalmalı.Yakınlık ve neşe plana sığmadığı için kısılır; ilişkide mesafe oluşur.

Hayatın Dört Alanında

Bu örüntü yalnızca işte değil, hayatın farklı alanlarında kendini gösterir. Aşağıdaki başlıklara tıklayarak her alanı okuyabilirsiniz:

İş yaşamında
Ayrıntıya takılıp işi bitirememe, işi devredememe, aşırı çalışma ve dinlenmeyi suçluluk olarak yaşama sık görülür. Zaman ve verimlilik kaygısı, işin kendisinden aldığı keyfin önüne geçebilir.
İlişkilerde
Başkasının yöntemini düzeltme, plansız ve kendiliğinden olanı yaşamakta zorlanma ve duyguları ifade etmekte tutukluk yaşanabilir. Partner ya da çocuklar kendilerini sürekli denetlenmiş hissedebilir.
Ev, para ve düzende
Her şeyin belli bir yeri ve zamanı vardır; biriktirmek güven verir, harcamak ya da elden çıkarmak zor gelir. Düzen bozulduğunda huzursuzluk hızla artar.
Değerler ve ahlakta
Doğru ve yanlış konusunda katı bir bakış, hem kendine hem başkalarına karşı sert olmaya yol açabilir. Gri alanlara tahammül düşüktür; esneklik "taviz" gibi hissedilir.

Esneklik Deneyleri

Terapide korkulan sonuç, küçük deneylerle gerçekle karşılaştırılır. Aşağıdakiler genel örneklerdir; kişiye özel deneyler seansta birlikte belirlenir:

Deney
Korkulan sonuç
Çoğunlukla olan
Tarife bakmadan bir yemek pişirmek
"Yenmez, rezil olurum"
Çoğunlukla yenebilir; küçük fark kimse için sorun olmaz
Bir işi %80 düzeyinde teslim etmek
"Mutlaka kusur bulunur"
Çoğu zaman fark edilmez; geri bildirim beklenenden hafif gelir
Bir görevi başkasına devredip kontrol etmemek
"Yanlış yapar, ben toparlarım"
Çoğunlukla yeterli düzeyde yapılır; zaman kazanılır
Günde yarım saat plansız vakit geçirmek
"Boşa gitti, geri kalırım"
Çoğunlukla daha dinç dönülür; verim düşmez

Gün İçinde Dört Küçük Araç

Terapiyle birlikte günlük yaşamda denenebilecek küçük adımlar, esnekliği artırmaya yardımcı olur. Bunlar genel örneklerdir:

Yüzde seksen kuralı

Önemsiz işlerde yüzde seksen düzeyi kabul etmeyi dene; kalan yirmiyi bırakmak esneklik kasını çalıştırır.

Dinlenmeyi planla

Dinlenmeyi ödül değil, planın bir parçası olarak takvime yaz; "yapılacaklar" listesine eşit değerde koy.

Devret ve çekil

Bir işi devrettikten sonra yöntemi düzeltmek yerine yalnızca sonucu bekle.

Kuralı sorgula

Bir kural seni yorduğunda "Bu kural kime hizmet ediyor?" diye yaz; cevap çoğu zaman şaşırtıcıdır.

Teknikler genel çerçevedir; seansta kişiye uyarlanır.

Sık Duyduğumuz Cümleler

Bu örüntüyle gelen kişilerin iç sesi çoğu zaman bir iç denetçi gibi konuşur. Seanslarda duyduğumuz bazı cümleler ve başka bir bakış açısı:

Duyduğumuz cümle"Doğrusu bir tane var, o da benim yöntemim."
→
Başka bir bakışAynı sonuca farklı yollarla ulaşılabilir; başkasının yöntemi farklı ama geçerli olabilir.
Duyduğumuz cümle"Dinlenirsem geri kalırım."
→
Başka bir bakışDinlenme çoğu zaman verimliliği düşürmez, artırır; terapide bunu küçük deneylerle sınarız.
Duyduğumuz cümle"Hatasız olmalıyım, yoksa kimse güvenmez."
→
Başka bir bakışİnsanlar hata yapmayan kişiye değil, hatasını kabul eden kişiye güvenir; esneklik güveni azaltmaz.
Duyduğumuz cümle"Bu benim kişiliğim, değişmez."
→
Başka bir bakışTitizlik bir güç olarak kalabilir; değişebilecek olan, onun sizi esir almasıdır.

Ne zaman ek destek, ilaç konusunda

Tükenmişlik, umutsuzluk ya da yaşamınıza son verme düşünceniz varsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve gerekirse ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir. Bir psikolog olarak ilaç önermem, gerektiğinde sizi psikiyatri uzmanına yönlendirebilirim.

Bu Örüntüde Kullanılan Yaklaşımlar

Çalışma; katı kuralların kaynağını anlama, düşünceleri sınama ve davranış deneyleriyle esnekliği artırma üzerine kuruludur. Tabloyu netleştirmek isterseniz psikolojik değerlendirme da yapılabilir:

Bu Çalışma Kimlere Uygun?

Aşağıdaki cümlelerden birkaçı size tanıdık geliyorsa, düzeninizden vazgeçmeden daha rahat yaşamak mümkün olabilir:

  • Dinlenmeyi bile "zaman kaybı" gibi yaşayanlar
  • İşi devredemeyip her şeyi kendisi yapanlar
  • Küçük bir kusur yüzünden gününü bozanlar
  • Partneri ya da çocukları "çok katısın" diyenler
  • Para, zaman ve düzende aşırı kontrol ihtiyacı duyanlar
  • Çalışmaktan keyif alamayıp tükenmişlik yaşayanlar

Görüşmeler yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Yorgunluk ön plandaysa tükenmişlik, sürekli gerginlik varsa stres yönetimi sayfamıza da bakabilirsiniz.

İş yeriniz, ailenizle ilişkiniz ve gündelik düzeniniz hakkında anlattıklarınız yalnızca seansta kalır. Kayıtların nasıl saklandığını ve kimlerle paylaşılabileceğini merak etmeniz doğaldır; bunları ilk görüşmede açıkça konuşuruz. Ayrıntılar için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.

Neden Ankara'da Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu İçin Bizi Tercih Etmelisiniz?

Düzen ve doğruluk kaygısıyla gelen biri, terapide de "doğru terapisti" bulma baskısı yaşayabilir; bu yüzden ilk görüşmeyi bir sınav değil, tanışma olarak kurguluyoruz. Çankaya'daki kliniğimiz Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı bir Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi. Psikoloji eğitimimi Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde, klinik psikoloji yüksek lisansımı İstanbul Kent Üniversitesi'nde aldım ve 9 yıldır yetişkinlerle çalışıyorum. Randevu için bir Ankara Psikolog ararken yüz yüze ya da çevrim içi seçeneklerden size uygun olanı seçebilirsiniz.

Birlikte Okunabilecek Sayfalar

Bu örüntü çoğu zaman OKB, tükenmişlik, stres ve ilişki konularıyla birlikte düşünülür:

İlk adımı kusursuz atmanız gerekmiyor

Birkaç kelimeyle yazmanız yeterli; ilk görüşme zamanını sizin takviminize göre birlikte planlayalım.

WhatsApp'tan Yaz
Sıkça Sorulan Sorular

Obsesif Kompulsif Kişilik Bozukluğu Hakkında Sorulanlar

OKB ile farkı, tanı ve terapi sürecine dair en çok sorulanları yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Kocatepe, Ziya Gökalp Cd. 20/11
Çankaya / Ankara
Yol Tarifi Al
Hayır. OKB'de kişi istenmeyen takıntılar ve bunları gidermeye yönelik ritüellerden kendisi rahatsızdır. Kişilik örüntüsünde ise düzen ve kontrol, kişiye genellikle mantıklı ve doğru gelir; rahatsızlığı çoğunlukla çevre ya da yorgunluk fark ettirir. İkisi birlikte de görülebilir, ayrım için uzman değerlendirmesi gerekir.
Hayır. Titizlik ve düzen çoğu zaman bir güçtür. Sorun, bunların esnekliği, dinlenmeyi ve ilişkileri zorlayacak kadar katı hâle gelmesidir.
Tanı, yalnızca kapsamlı bir klinik değerlendirmeyle ve gerektiğinde psikiyatri uzmanıyla birlikte konur. Bu sayfadaki bilgiler tanı yerine geçmez.
Her işkolik bu örüntüye sahip değildir. Çok çalışmak bir tercih ya da ortam gereği olabilir; örüntüde ise çalışma, dinlenemeyen ve devredemeyen bir kural sisteminin parçasıdır.
Önce hangi kuralın size hizmet ettiği, hangisinin sizi yorduğu birlikte ayrılır. Ardından düşünceler sınanır ve küçük esneklik deneyleriyle korkulan sonuçla gerçek sonuç karşılaştırılır.
Süre, örüntünün yerleşikliğine ve hedeflere göre değişir; bu konuda çalışma çoğunlukla aylar sürer. İlk görüşmeden sonra bir çerçeve çizer, ilerleyişe göre güncelleriz.
Seanslarımız şu anda 3.000 TL ile 4.000 TL arasındadır. Ücretler zamanla değişebildiğinden, randevu öncesinde WhatsApp'tan güncel tutarı sorabilirsiniz.

Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.