Bir an her şey yolundayken bir sonraki an öfke, boşluk ya da panik içinde bulabilirsiniz kendinizi; yakın olduğunuz kişi biraz uzaklaşınca terk edileceğinize inanıyor olabilirsiniz. Bu iniş çıkışlar sizi de sevdiklerinizi de yorar. Ankara'da yüz yüze ve online seanslarda, tanı koymadan duygularınızı anlamanıza ve yönetmenize destek oluyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Yoğun duygularla yaşayan biri için en çok ihtiyaç duyulan şey, öngörülebilir ve yargılamayan bir terapi ortamıdır. Seanslarda önce duygu dalgalarını tanır, sonra bu anlarda kullanabileceğiniz somut becerileri ve ilişkilerde daha dengeli kalmanın yollarını birlikte geliştiririz.
Duyguyu Anlamaya Odaklı Çalışma
Öfke, boşluk ya da panik anlarında ne olduğunu suçlamadan çözümleyerek başlıyoruz.
Kesintisiz Devam Edebilme
Şehir dışındayken ya da zor geçen bir haftada, seansı evinizden çevrim içi sürdürebilirsiniz.
Küçük ve Somut Hedefler
Birlikte belirlediğimiz hedefleri belirli aralıklarla gözden geçirerek ilerlemeyi görünür kılıyoruz.
Borderline (sınırda) kişilik örüntüsü; yoğun ve hızlı değişen duygular, terk edilme korkusu, dengesiz ilişkiler, kimlik duygusunda dalgalanma ve dürtüsel davranışlarla seyreden bir örüntüdür. Tanı yalnızca kapsamlı bir klinik değerlendirmeyle konur; bu sayfa tanı koymaz, günlük yaşamdaki zorlukları ve terapide neler yapılabileceğini anlatır.
Bu tabloda yaşayan kişiler çoğu zaman duyguyu başkalarından daha güçlü ve daha uzun hisseder. Küçük bir reddedilme işareti büyük bir sarsıntıya dönüşebilir; ardından gelen öfke ya da panik yakın ilişkileri zorlar. Bu kişiler "çok hassas", "fazla" gibi sözler duymaya alışmıştır, oysa mesele karakter zayıflığı değil, duyguyu düzenlemekte zorlanmaktır. Doğru destekle bu beceriler öğrenilebilir.
Aşağıdaki şema, yoğun duygu yaşayan birinin bir tetikten sonra duygusunun nasıl yükselip yavaşça alçaldığını, daha yumuşak bir dalgayla karşılaştırarak gösteriyor. Herkesin eğrisi farklıdır:
Bu örüntüde en çok anlatılan üç yaşantı şunlardır; hepsinin ortak noktası, içeride yoğun bir acı ve dışarıda tepki olarak görünmesidir:
Yakın birinin geç cevap vermesi ya da mesafelenmesi bile, reddedilme alarmını çalıştırabilir.
Neşe ile boşluk arasında hızlı geçişler; kendinin kim olduğunu bilememe duygusu.
Öfkeyi kısa sürede yükselip sonradan pişmanlık ve utanç bırakan bir patlama olarak yaşama.
Belirtiler dört alanda görülebilir. Aşağıdaki liste yalnızca fikir vermek içindir; tek başına tanı koymak için kullanılamaz:
Duygudurum dalgalanması yaşayan kişiler çoğu zaman bu iki tabloyu karıştırır. Aşağıdaki tablo ayrımı kabaca gösteriyor; kesin değerlendirme için bir uzman gerekir. Daha fazla bilgi için bipolar bozukluk sayfamıza bakabilirsiniz:
Çalışma genellikle düzenli bir yapıda ve aşamalı olarak sürer. Aşağıdaki dört evre sade bir çerçevedir; süreç kişiye göre esner:
Önce seansların düzenli bir çerçevede ilerlemesi, kriz anlarında ne yapılacağının netleşmesi sağlanır.
Tetikleyiciler, bedensel işaretler ve duygu dalgalarının seyri birlikte haritalanır.
Duyguyla baş etme, dürtüyü geciktirme ve ilişkide net iletişim becerileri çalışılır.
Öğrenilenler ilişkilerde, işte ve ev yaşamında uygulanır; geri dönüşler sürecin parçası olarak ele alınır.
Terapide duygu dalgasına yönelik beceriler kademeli olarak edinilir. Aşağıdaki, kurgusal bir örnektir; sayılar adımın zorluk düzeyini 0-100 arasında gösterir:
Duyguyu adlandırmak: "şu an öfkeliyim, bu geçecek"
Duygu yükselirken 10 dakika beklemek
Bedeni yatıştıran bir beceriyi uygulamak
Tetikleyen mesajı hemen cevaplamak yerine ara vermek
İlişkide ihtiyacını sakin bir cümleyle söylemek
Yoğun bir çatışmadan sonra onarım konuşması yapmak
Basamaklar kişiye özel hazırlanır; zor bir haftanın ardından geriye düşmek sürecin olağan bir parçasıdır.
Seanslarda öğrenilen küçük beceriler, tetikleyici bir anda size zaman kazandırır. Bunlar genel örneklerdir:
Ne hissettiğini bir cümleyle yaz: "Şu an terk edilmiş hissediyorum." Adlandırmak yoğunluğu çoğu zaman düşürür.
Mesaj atmadan, kapıyı çarpmadan önce kendine on dakika tanı; en keskin dalga bu sürede genellikle alçalır.
Uzun nefes verme, soğuk su ya da yürüyüş gibi bedensel yollarla uyarılmayı düşür.
Önceden belirlediğin bir kişiye "zor bir an yaşıyorum" demek, yalnızlık hissini azaltır.
Teknikler genel çerçevedir; seansta denenir ve kişiye uyarlanır.
Bu örüntüde yaşayan kişilerin iç sesi çoğu zaman acımasızdır. Seanslarda duyduğumuz bazı cümleler ve başka bir bakış açısı:
Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceniz varsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve gerekirse ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir. Bir psikolog olarak ilaç önermem, gerektiğinde sizi psikiyatri uzmanına yönlendirebilirim.
Çalışma; duygu farkındalığı, düşünce ve davranış kalıpları ve erken dönem kalıpları üzerine kuruludur. Tablonuzu netleştirmek isterseniz psikolojik değerlendirme da yapılabilir:
Çocuklukta öğrenilmiş terk edilme, değersizlik ve boşluk kalıplarını fark etmek ve sağlıklı yetişkin yanı güçlendirmek için.
Hizmeti incele →Ya hep ya hiç düşüncelerini sınamak, dürtüyü geciktirmek ve duygu ile davranış arasındaki bağı çözümlemek için.
Hizmeti incele →Duygu dalgası yükselirken onu yargılamadan izleyip tepkiyi seçebilme becerisini geliştirmek için.
Hizmeti incele →Acı duygulardan kaçmaya çalışmak yerine değerler doğrultusunda davranabilmek için.
Hizmeti incele →Aşağıdaki cümlelerden birkaçı sizi anlatıyorsa, duygularınızı yalnız taşımak zorunda olmadığınızı bilmenizi isteriz:
Görüşmeler yaklaşık 45–50 dakika sürer ve bu tabloda genellikle düzenli, haftalık bir ritimle yürür. Öfke ön plandaysa öfke kontrolü, duygu yoğunluğu öne çıkıyorsa duygu düzenleme sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Paylaştığınız kişisel ve duygusal ayrıntılar yalnızca seans odasında kalır. Kendinizi ya da başkasını ciddi biçimde tehlikede görüyorsanız gizliliğin hangi durumlarda sınırlandığını ilk görüşmede açıkça konuşuruz. Veri işleme koşulları için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Duygusu yoğun yaşayan biri için terapistin sabırlı, öngörülebilir ve yargılamayan olması bir lüks değil, ön koşuldur. Doğu Akdeniz Üniversitesi psikoloji lisansı ve İstanbul Kent Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisansıyla, 9 yıllık klinik deneyimle bu çerçeveyi kurmaya çalışıyorum. Çankaya'daki kliniğimiz Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı bir Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimidir. Bir Ankara Psikolog arayışındaysanız, yüz yüze görüşmeleri tercih edebilir ya da başka şehirdeyken online devam edebilirsiniz.
Bu örüntüyle birlikte sık görülen konular duygu düzenleme, öfke, ilişki ve geçmiş yaşantılardır:
Kendinizi nasıl hissettiğinizi birkaç cümleyle yazın; birlikte bir ilk görüşme planlayalım.
Terapi sürecini ve tanıyla ilgili en çok sorulanları kısaca yanıtladık. Aklınızdaki farklı bir soru için WhatsApp'tan bize ulaşabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.