Yetişkin olmanıza rağmen kendinizi hâlâ değersiz, yalnız ya da sürekli tetikte hissediyorsanız ve bunun kökenini çocukluğunuza bağlıyorsanız, bu bağlantıyı birlikte anlamlandırabiliriz. Ankara'da yüz yüze ya da online seanslarla çocuklukta yaşananların bugüne etkilerini güvenli ve yargısız bir alanda ele alıyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Çocuklukta yaşananlar çoğu zaman olay olarak değil, kendiniz ve diğerleri hakkında öğrendiğiniz inanç ve alışkanlıklar olarak yetişkinliğe taşınır. Seanslarda bu izleri fark etmeyi, suçluluk ve utancı yeniden değerlendirmeyi ve bugün size iyi gelen yeni kalıplar kurmayı hedefliyoruz.
Suçlamadan Anlamaya Dönük Çalışma
Önce bugün sizi taşıyan becerileri ve destekleri kurar, çocuklukta öğrenilen kalıplara ancak sonra yaklaşırız.
Güven Odaklı Çerçeve
Yüz yüze ya da online seçeneklerden size daha güvenli gelen ortamı seçebilirsiniz; her ikisinde de gizlilik ve çerçeve aynıdır.
Anlatmak Zorunda Değilsiniz
Yaşadıklarınızı ayrıntısıyla anlatmanız gerekmez; ne kadarını ve ne zaman paylaşacağınıza siz karar verirsiniz.
Çocukluk çağı travmaları; çocukluk ya da ergenlikte yaşanan ihmal, istismar, şiddet, ağır kayıp ve güvensiz aile ortamı gibi deneyimlerin, yetişkinlikte duygu, düşünce, ilişki ve beden düzeyinde süren etkilerini anlatan genel bir başlıktır. Kendi başına bir tanı adı değildir; eşlik eden tablolar ayrıca değerlendirilir.
Travma yalnızca büyük ve tek bir olay değildir. Yıllar boyunca süren duygusal ihmal, sürekli eleştirilme, güvensiz bir ev ortamı ya da erken yaşta yaşanan bir kayıp da çocuğun gelişen sinir sistemini ve benlik algısını etkiler. Çocuk bu deneyimlerden "ben sevilmeye değer değilim" ya da "dünya güvensiz" gibi sonuçlar çıkarabilir. Yetişkin olduğunda bu sonuçlar çoğu zaman bilinçdışı kalır ama davranış ve ilişkilerde kendini gösterir.
Çocukluk deneyimlerinin yetişkinlikteki etkisini anlatmanın yaygın bir yolu buzdağı benzetmesidir. Bugün şikâyet olarak yaşadığınız belirtiler, genellikle su altında kalan daha eski deneyimlerle bağlantılıdır:
Bu başlıktaki deneyimler tek bir tür değildir; her biri farklı izler bırakabilir. Aşağıda sık görülen gruplar yer alıyor. Listede olmayan bir yaşantınız da burada ele alınabilir:
Çocukluktaki yaşantılar, kendimiz ve başkaları hakkında "kurallar" öğretir. Bu kurallar yetişkinlikte çoğu zaman farkında olmadan işler. Aşağıda tipik örnekler var; bunlar tanı için kullanılamaz:
Yakın ilişkilerdeki kalıplarınızı gözden geçirmek için kısa bir başlangıç. Sonuç tanı yerine geçmez; bir uzmanla konuşmak için bir ipucudur.
Çocukluk yaşantılarıyla gelenler çoğu zaman yaşadıklarını küçümser ya da kendilerini suçlar. Terapi, bu cümlelere nazik bir başka bakış eklemeye çalışır:
Çocukluk çağı travmalarıyla çalışmada acele edilmez; önce güvenlik kurulur, sonra anılara yaklaşılır. Aşağıdaki adımlar örnek bir çerçevedir:
Önce bugünkü güvenliğinizi, destek ağınızı ve duygu düzenleme becerilerinizi güçlendiririz.
Çocuklukta öğrenilen inançların bugün nerelerde ortaya çıktığını birlikte fark ederiz.
Hazır olduğunuzda, kendi hızınızda ve ayrıntıya girmeden de çalışabileceğimiz yöntemlerle anıların yükünü azaltırız.
Suçluluk ve utanç düşüncelerini yeniden değerlendirir, kendinize şefkatle yaklaşma becerisi geliştirirsiniz.
Sınır koyma, güvenme ve yakınlık becerileriyle güncel ilişkilerinizi yeniden şekillendiririz.
Terapide öğrendiklerinizi günlük hayatta pekiştirmek için küçük alışkanlıklar oluşturabilirsiniz. Bunlar genel örneklerdir:
Küçük bir çocuğa konuşacağınız gibi, kendi iç sesinize de nazik cümleler seçmek.
Evde ya da çevrenizde, kendinizi güvende hissettiğiniz bir köşe ya da ritüel oluşturmak.
Sizi yargılamayan, sınırlarınıza saygı duyan en az bir kişiyle düzenli temas kurmak.
Yoğun anları ayrıntıya girmeden, birkaç cümleyle not etmek; seanslarda konuşmak için bir başlangıç noktası.
Öneriler genel çerçevedir; zorlayıcı hissettirirse bırakabilir, seansta konuşabilirsiniz.
Şu anda bir şiddet ya da istismar yaşıyor ya da kendinizi güvende hissetmiyorsanız önce güvenliğinizi sağlayın: tehlike içindeyseniz 112'yi arayın. Sosyal destek için ALO 183 hattı da bir seçenektir. Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceniz varsa gecikmeden 112'ye ya da en yakın acil servise başvurun. İlaç kararı yalnızca psikiyatri uzmanına aittir; bir psikolog olarak ilaç önermem.
Hangi yaklaşımın size uygun olacağı, yaşadıklarınıza, bugünkü işlevselliğinize ve hazırlık düzeyinize göre belirlenir. Başlangıçta tabloyu netleştirmek için psikolojik değerlendirme yapılabilir:
Erken dönem deneyimlerin duygusal yükünü azaltmaya yönelik, anının ayrıntısını anlatmayı zorunlu kılmayan yapılandırılmış bir yaklaşım.
Hizmeti incele →Çocuklukta oluşan inançları (değersizlik, güvensizlik) belirlemek, sınamak ve yeni kalıplar kurmak için.
Hizmeti incele →Aile ilişkileri, bağlanma ve benlik algısı gibi kişisel başlıkları sakin ve uzun soluklu bir alanda ele almak için.
Hizmeti incele →Beden ve duygu sinyallerini fark etmeyi ve zor duygularla yargılamadan kalmayı öğretir.
Hizmeti incele →Aşağıdaki durumlardan birkaçı size tanıdık geliyorsa, çocukluğunuzun bugünkü yaşamınıza etkisini bir uzmanla birlikte düşünmek yararlı olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve genellikle haftalık yürür. Travma sonrası belirtiler ön plandaysa travma sonrası stres bozukluğu, özdeğer sorunları ağır basıyorsa özgüven sayfalarına da bakabilirsiniz.
Çocukluk dönemine ilişkin paylaştıklarınız son derece özel bilgilerdir. Bunlar mesleki gizlilik kapsamında saklanır, yasal zorunluluklar dışında kimseyle paylaşılmaz ve ayrıntıya girmeniz gerekmez. Verilerin işlenmesine dair KVKK Aydınlatma Metni sayfasında bilgi bulabilirsiniz.
Çocukluk deneyimleri gibi hassas bir konuda güvenebileceğiniz bir Ankara Psikolog bulmak, sürecin en önemli parçasıdır. Psikoloji lisansımı Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde, klinik psikoloji yüksek lisansımı İstanbul Kent Üniversitesi'nde tamamladım ve 9 yıldır yetişkinlerle klinik çalışma yürütüyorum. Kliniğimiz, Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı bir Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi olarak Çankaya'da hizmet veriyor. Ankara dışındaysanız ya da evden bağlanmak size daha güvenli geliyorsa online seans da yapabiliyoruz.
Çocukluk deneyimlerinin etkileri sıklıkla aşağıdaki başlıklarla iç içe yaşanır:
Ayrıntıya girmeden, yalnızca görüşmek istediğinizi yazmanız yeterli; size uygun zamanı birlikte bulalım.
Çocukluk deneyimleriyle ilgili terapi hakkında en çok merak edilenleri kısaca yanıtladık. Başka bir sorunuz varsa WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.