Kalabalıkta değil, kendi başınıza olduğunuzda rahat ediyor; duygularınızı pek hissetmediğinizi ya da dile getiremediğinizi düşünüyor olabilirsiniz. Sizi bu hâlinizle zorlayan yakınlarınız ya da içinizde sızlayan bir boşluk bu sayfaya getirmiş olabilir. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, içe dönüklüğünüze saygı göstererek çalışıyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Yalnız kalmayı sevmek bir sorun değildir; terapi bunu değiştirmeye değil, sizin istediğiniz ölçüde yakınlığa kapı aralamaya odaklanır. Seanslarda iç dünyanızı yargılamadan dinler, duygularınızı adlandırmaya ve istediğiniz ilişkilere küçük adımlar atmaya birlikte çalışırız.
Yalnızlığı Hastalık Saymayan Bakış
Kendi başınıza zaman geçirmenizi bir kusur olarak değil, bir tercih olarak ele alıyoruz.
Sessizliğe Yer Açan Seanslar
Seansta sessiz kalmak ya da yavaş konuşmak sorun değildir; yüz yüze ya da çevrim içi, kendi ritminizde ilerleriz.
Yakınlık Sizin Ölçünüzde
İstediğiniz kadar yakınlığı, istediğiniz hızda deneriz; kimseyi bir ilişkiye ya da duyguya zorlamayız.
Şizoid kişilik örüntüsü; sosyal ilişkilerden belirgin bir uzaklık, sınırlı duygu ifadesi, yalnız etkinlikleri tercih etme ve yakınlığa, övgüye ya da eleştiriye kayıtsızlıkla tanımlanır. Adı şizofreniyi çağrıştırsa da ikisi farklı durumlardır. Şizoid kişilik bozukluğu tanısı yalnızca kapsamlı bir klinik değerlendirmeyle konur; bu sayfa tanı koymaz.
Bu örüntüyle yaşayan kişi çoğu zaman kendi iç dünyasında rahat eder; başkalarıyla vakit geçirmeye çok az ihtiyaç duyar. Dışarıdan bakıldığında soğuk, ilgisiz ya da duygusuz görünebilir. Kişinin içinde ise çoğunlukla zengin bir düşünce ve hayal dünyası vardır. Birçok kişi için bu bir sorun değildir; ancak yakınları, iş yaşamı ya da kişinin kendi boşluk duygusu bunu bir zorluğa dönüştürdüğünde destek aranır.
Aşağıdaki mikser, bu örüntüde sık görülen ayarları gösteriyor: duygu ifadesi ve yakınlık isteği düşük, iç dünya ve bağımsızlık yüksek. Bu bir ölçüm değil, genel bir betimlemedir:
Çizim kurgusaldır; kişiden kişiye değişir. Düşük bir ayar tek başına sorun anlamına gelmez.
Mesafeli ve içe dönük olma hâli birçok farklı duruma benzeyebilir. Aşağıdaki dört kart, en sık karışan durumları ayırmaya yardımcı oluyor. Sosyal ortamda kaygı yaşıyorsanız sosyal fobi ve çekingen kişilik sayfalarımıza da bakabilirsiniz:
Bu örüntüde sosyal temas çoğu zaman bir enerji harcaması gibi yaşanır, yalnız zaman ise şarj eder. Aşağıdaki kurgusal pil göstergesi, sık görülen bir dağılımı sade biçimde gösteriyor:
Belirtiler dört başlıkta toplanabilir. Aşağıdaki liste yalnızca fikir vermek içindir ve tanı için kullanılamaz:
Şizoid örüntüyle yaşayan kişiler çoğu zaman kendiliğinden terapi istemez. Başvuruların büyük bölümü şu üç kapıdan gelir:
Terapinin amacı kişiyi yakınlığa zorlamak ya da duygusal hâle getirmek değildir. Önce kişinin iç dünyası ve ritmi saygıyla anlaşılır; ardından duyguları fark etme ve adlandırma çalışılır. Kişi isterse, ilişkilerde küçük, güvenli temaslar denenir. Yakınlık, kişinin kendi seçtiği ölçüde ve hızda ilerler.
Terapiyle birlikte, istediğiniz ölçüde yakınlık kurmak için denenebilecek küçük adımlar var. Bunlar genel örneklerdir:
Haftada bir kısa mesajla bir kişiye "nasılsın?" demek, ilişkiyi zorlamadan sürdürmenin en küçük biçimidir.
Günde bir kez "şu an ne hissediyorum?" diye sorup bir kelimeyle yazmak, duygu sözlüğünü büyütür.
Sosyal enerjin düşünce yalnız kalma zamanı planlamak, sonraki temasları daha az yorucu yapar.
İlgi duyduğun konuyu paylaşabileceğin bir topluluk ya da çevrim içi grup, yakınlığı kendi ilgi alanından başlatır.
Teknikler genel çerçevedir; seansta kişiye uyarlanır.
Bu örüntüyle ilgili duyduğumuz cümleler hem kişiden hem yakınlarından gelir. Seanslarda karşılaştığımız bazı cümleler ve başka bir bakış açısı:
Uzun süren anlamsızlık, umutsuzluk, gerçek dışı deneyimler ya da yaşamınıza son verme düşüncesi varsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve gerekirse ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir. Bir psikolog olarak ilaç önermem. Otizm spektrumu gibi durumlar da ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Çalışma; kişinin ritmine saygı, duyguyu adlandırma ve istenen ölçüde ilişki becerileri üzerine kuruludur. Tabloyu netleştirmek isterseniz psikolojik değerlendirme da yapılabilir:
İç dünyayı, ilişkilere mesafe koyma biçimini ve bunun erken kökenlerini yavaş ve derinlikli biçimde anlamak için.
Hizmeti incele →Çocuklukta öğrenilmiş duygusal yoksunluk ve yalnızlık kalıplarını fark edip ihtiyaç duyulan yakınlığa alan açmak için.
Hizmeti incele →Beden ve duygu işaretlerini fark etmeyi, yargılamadan gözlemleyip adlandırmayı geliştirmek için.
Hizmeti incele →Sessizliğe ve kendi hızınıza saygı duyan, sizi zorlamayan bire bir çalışma çerçevesi sunar.
Hizmeti incele →Aşağıdaki cümlelerden birkaçı size ya da yakınınıza tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak yük hafifletebilir:
Görüşmeler yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Boşluk ve düşük ruh hâli öne çıkıyorsa depresyon, ilişki zorlukları ağırsa ilişki sorunları sayfamıza da bakabilirsiniz.
Kendi iç dünyanız hakkında anlattıklarınız size aittir. Seans içeriği onayınız olmadan kimseyle paylaşılmaz; sizi terapiye yönlendiren yakınlarınıza bile bilgi verilmez. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Kendi mesafesini ve ritmini koruyan biri için, terapistin de sizi zorla açmaya çalışmaması gerekir. Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimizde çalışıyorum; psikoloji lisansım Doğu Akdeniz Üniversitesi'nden, klinik psikoloji yüksek lisansım İstanbul Kent Üniversitesi'ndendir ve 9 yıldır yetişkinlerle çalışıyorum. Bir Ankara Psikolog olarak, görüşmelere yüz yüze ya da evinizden çevrim içi katılmanıza izin veriyorum.
Bu örüntü çoğu zaman sosyal kaygı, depresyon ve ilişki konularıyla birlikte düşünülür:
Kısa bir mesaj yeterli; konuşmak yerine yazarak başlamak da olur.
Şizoid kişilik bozukluğu, şizofreniyle farkı ve terapi sürecine dair en çok sorulanları yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.