Ana içeriğe atla

Klinik Psikolog Umut Kılıç

Ankara Şizoid Kişilik Bozukluğu Psikoloğu

Kalabalıkta değil, kendi başınıza olduğunuzda rahat ediyor; duygularınızı pek hissetmediğinizi ya da dile getiremediğinizi düşünüyor olabilirsiniz. Sizi bu hâlinizle zorlayan yakınlarınız ya da içinizde sızlayan bir boşluk bu sayfaya getirmiş olabilir. Ankara'da yüz yüze ve online görüşmelerde, içe dönüklüğünüze saygı göstererek çalışıyoruz.

Klinik Psikolog Umut Kılıç
9 Yıl Deneyim

Umut Kılıç

Uzman Klinik Psikolog

Sağlık Bakanlığı Onaylı ve Ruhsatlı
Neden Birlikte Çalışalım?

İçe Dönüklüğe Saygılı Çalışma

Yalnız kalmayı sevmek bir sorun değildir; terapi bunu değiştirmeye değil, sizin istediğiniz ölçüde yakınlığa kapı aralamaya odaklanır. Seanslarda iç dünyanızı yargılamadan dinler, duygularınızı adlandırmaya ve istediğiniz ilişkilere küçük adımlar atmaya birlikte çalışırız.

Yalnızlığı Hastalık Saymayan Bakış

Kendi başınıza zaman geçirmenizi bir kusur olarak değil, bir tercih olarak ele alıyoruz.

Sessizliğe Yer Açan Seanslar

Seansta sessiz kalmak ya da yavaş konuşmak sorun değildir; yüz yüze ya da çevrim içi, kendi ritminizde ilerleriz.

Yakınlık Sizin Ölçünüzde

İstediğiniz kadar yakınlığı, istediğiniz hızda deneriz; kimseyi bir ilişkiye ya da duyguya zorlamayız.

Tanım

Şizoid kişilik örüntüsü; sosyal ilişkilerden belirgin bir uzaklık, sınırlı duygu ifadesi, yalnız etkinlikleri tercih etme ve yakınlığa, övgüye ya da eleştiriye kayıtsızlıkla tanımlanır. Adı şizofreniyi çağrıştırsa da ikisi farklı durumlardır. Şizoid kişilik bozukluğu tanısı yalnızca kapsamlı bir klinik değerlendirmeyle konur; bu sayfa tanı koymaz.

Şizoid Kişilik Bozukluğu Nedir?

Bu örüntüyle yaşayan kişi çoğu zaman kendi iç dünyasında rahat eder; başkalarıyla vakit geçirmeye çok az ihtiyaç duyar. Dışarıdan bakıldığında soğuk, ilgisiz ya da duygusuz görünebilir. Kişinin içinde ise çoğunlukla zengin bir düşünce ve hayal dünyası vardır. Birçok kişi için bu bir sorun değildir; ancak yakınları, iş yaşamı ya da kişinin kendi boşluk duygusu bunu bir zorluğa dönüştürdüğünde destek aranır.

Duygusal Mikser

Aşağıdaki mikser, bu örüntüde sık görülen ayarları gösteriyor: duygu ifadesi ve yakınlık isteği düşük, iç dünya ve bağımsızlık yüksek. Bu bir ölçüm değil, genel bir betimlemedir:

Duygu ifadesidar bir aralık
Yakınlık isteğisınırlı
İç dünyazengin
Bağımsızlıkyüksek
Övgü ve eleştiriye tepkibelirsiz, düşük

Çizim kurgusaldır; kişiden kişiye değişir. Düşük bir ayar tek başına sorun anlamına gelmez.

Şizoid Kişilik Bozukluğu Neyle Karıştırılır?

Mesafeli ve içe dönük olma hâli birçok farklı duruma benzeyebilir. Aşağıdaki dört kart, en sık karışan durumları ayırmaya yardımcı oluyor. Sosyal ortamda kaygı yaşıyorsanız sosyal fobi ve çekingen kişilik sayfalarımıza da bakabilirsiniz:

Sık karıştırılır

İçe dönüklük

Enerjisini yalnız kalarak toplayan ama yakınlık kurmayı bilen, ister ve sürdürebilen kişilik özelliğidir. Şizoid örüntüde ise yakınlık isteği de, duygu ifadesi de belirgin biçimde sınırlıdır.
Sık karıştırılır

Çekingen örüntü

Çekingen kişi yakınlık ister ama reddedilme korkusuyla uzak durur. Şizoid örüntüde yakınlığa ilgi zaten düşüktür ve çoğu zaman korku değil, kayıtsızlık öne çıkar.
Ayrı değerlendirilir

Otizm spektrumu

Sosyal iletişim farklılıkları çocukluktan beri vardır ve duyusal özellikler eşlik edebilir. Ayrım için kapsamlı değerlendirme gerekir; iki tablo birlikte de görülebilir.
Ayrı değerlendirilir

Depresyon

Depresyonda zevk almama ve çekilme sonradan başlar, ruh hâli düşüktür ve dönemseldir. Şizoid örüntüde mesafe genellikle yıllardır süren sabit bir yapıdır.

Sosyal Enerji Pili

Bu örüntüde sosyal temas çoğu zaman bir enerji harcaması gibi yaşanır, yalnız zaman ise şarj eder. Aşağıdaki kurgusal pil göstergesi, sık görülen bir dağılımı sade biçimde gösteriyor:

Kısa mesajlaşma
az enerji harcar
Telefon görüşmesi
orta enerji harcar
Toplantı
çok enerji harcar
Yemek daveti
çok enerji harcar
Kalabalık bir etkinlik
tüm enerjiyi tüketir
Tek başına yürüyüş
şarj eder
Kitap, hobi, kendi işi
çok şarj eder

Şizoid Kişilik Bozukluğu Belirtileri

Belirtiler dört başlıkta toplanabilir. Aşağıdaki liste yalnızca fikir vermek içindir ve tanı için kullanılamaz:

Yakınlık

Yakın ilişki istememeArkadaşlık gereksinimi azCinsel ilgi sınırlıTek başına olmayı tercih

Duygu

Dar duygu ifadesiDuyguyu adlandırmakta güçlükÖvgüye kayıtsızlıkEleştiriye kayıtsızlık

Davranış

Bireysel etkinliklerKendi başına çalışmakSoğuk ya da mesafeli görünmeAz yakın arkadaş

İçeride

Zengin iç dünyaBoşluk hissi (bazı kişilerde)Anlaşılmama düşüncesiRahat yalnızlık

Terapiye Üç Kapıdan Gelinir

Şizoid örüntüyle yaşayan kişiler çoğu zaman kendiliğinden terapi istemez. Başvuruların büyük bölümü şu üç kapıdan gelir:

Yakınlarım istedi

Partner, aile ya da iş arkadaşları "hiçbir şey hissetmiyorsun" ya da "bana hiç yaklaşmıyorsun" dediği için gelenler.

İçimde boşluk var

Rahat yalnızlığın zamanla bir boşluk, anlamsızlık ya da donukluk hissine dönüştüğünü fark edenler.

Bir fırsatı kaçırdım

İş, ilişki ya da aile kararı gibi bir noktada, kendi mesafesinin bedelini görmeye başlayanlar.

Şizoid Kişilik Bozukluğu Terapisinde Ne Yapılır?

Terapinin amacı kişiyi yakınlığa zorlamak ya da duygusal hâle getirmek değildir. Önce kişinin iç dünyası ve ritmi saygıyla anlaşılır; ardından duyguları fark etme ve adlandırma çalışılır. Kişi isterse, ilişkilerde küçük, güvenli temaslar denenir. Yakınlık, kişinin kendi seçtiği ölçüde ve hızda ilerler.

Gün İçinde Dört Küçük Araç

Terapiyle birlikte, istediğiniz ölçüde yakınlık kurmak için denenebilecek küçük adımlar var. Bunlar genel örneklerdir:

Küçük bir temas seç

Haftada bir kısa mesajla bir kişiye "nasılsın?" demek, ilişkiyi zorlamadan sürdürmenin en küçük biçimidir.

Duyguyu adlandır

Günde bir kez "şu an ne hissediyorum?" diye sorup bir kelimeyle yazmak, duygu sözlüğünü büyütür.

Pili izle

Sosyal enerjin düşünce yalnız kalma zamanı planlamak, sonraki temasları daha az yorucu yapar.

Bir ilgiyi paylaş

İlgi duyduğun konuyu paylaşabileceğin bir topluluk ya da çevrim içi grup, yakınlığı kendi ilgi alanından başlatır.

Teknikler genel çerçevedir; seansta kişiye uyarlanır.

Sık Duyduğumuz Cümleler

Bu örüntüyle ilgili duyduğumuz cümleler hem kişiden hem yakınlarından gelir. Seanslarda karşılaştığımız bazı cümleler ve başka bir bakış açısı:

Duyduğumuz cümle"Ben insanlara ihtiyaç duymuyorum."
→
Başka bir bakışBirçok kişi için bu doğru bir tercihtir; ancak yalnızlığın boşluğa dönüştüğü anlarda bu cümlenin altında aranan bir şey olup olmadığına birlikte bakılır.
Duyduğumuz cümle"Duygularım yok gibi."
→
Başka bir bakışDuygu çoğu zaman vardır ama adlandırılması zordur; terapide duygu sözlüğü kademeli olarak genişletilir.
Duyduğumuz cümle"Bana yaklaşmaya çalışmaktan yoruldum." (yakının cümlesi)
→
Başka bir bakışMesafe çoğu zaman kişisel bir ret değil, o kişinin duygusal yapısıyla ilgilidir; yakınlar da destek alabilir.
Duyduğumuz cümle"Bu böyle, ben değişmem."
→
Başka bir bakışKişilik özellikleri sabit kalabilir; yine de ilişki becerileri ve duygu farkındalığı gelişebilir.

Ne zaman ek destek, ilaç konusunda

Uzun süren anlamsızlık, umutsuzluk, gerçek dışı deneyimler ya da yaşamınıza son verme düşüncesi varsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Bu sayfa tanı koymaz; tanı ve gerekirse ilaç değerlendirmesi psikiyatri uzmanının işidir. Bir psikolog olarak ilaç önermem. Otizm spektrumu gibi durumlar da ayrı bir değerlendirme gerektirir.

Şizoid Kişilik Bozukluğunda Kullanılan Yaklaşımlar

Çalışma; kişinin ritmine saygı, duyguyu adlandırma ve istenen ölçüde ilişki becerileri üzerine kuruludur. Tabloyu netleştirmek isterseniz psikolojik değerlendirme da yapılabilir:

Bu Çalışma Kimlere Uygun?

Aşağıdaki cümlelerden birkaçı size ya da yakınınıza tanıdık geliyorsa, bir uzmanla konuşmak yük hafifletebilir:

  • Duygularını hissetmediğini ya da dile getiremediğini düşünenler
  • Yakınları "bize hiç yaklaşmıyorsun" diyenler
  • Yalnızlığın zamanla boşluğa dönüştüğünü fark edenler
  • Yakın ilişki kurmak istediği hâlde nasıl yapacağını bilmeyenler
  • Kendi iç dünyasında yaşayıp çevresiyle köprü kuramayanlar
  • İlişkisinde ya da işinde mesafeden dolayı zorlananlar

Görüşmeler yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık planlanır. Boşluk ve düşük ruh hâli öne çıkıyorsa depresyon, ilişki zorlukları ağırsa ilişki sorunları sayfamıza da bakabilirsiniz.

Kendi iç dünyanız hakkında anlattıklarınız size aittir. Seans içeriği onayınız olmadan kimseyle paylaşılmaz; sizi terapiye yönlendiren yakınlarınıza bile bilgi verilmez. Verilerinizin işlenmesi için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.

Neden Ankara'da Şizoid Kişilik Bozukluğu İçin Bizi Tercih Etmelisiniz?

Kendi mesafesini ve ritmini koruyan biri için, terapistin de sizi zorla açmaya çalışmaması gerekir. Çankaya'daki Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimizde çalışıyorum; psikoloji lisansım Doğu Akdeniz Üniversitesi'nden, klinik psikoloji yüksek lisansım İstanbul Kent Üniversitesi'ndendir ve 9 yıldır yetişkinlerle çalışıyorum. Bir Ankara Psikolog olarak, görüşmelere yüz yüze ya da evinizden çevrim içi katılmanıza izin veriyorum.

Birlikte Okunabilecek Sayfalar

Bu örüntü çoğu zaman sosyal kaygı, depresyon ve ilişki konularıyla birlikte düşünülür:

Kendi ritminizle başlayın

Kısa bir mesaj yeterli; konuşmak yerine yazarak başlamak da olur.

WhatsApp'tan Yaz
Sıkça Sorulan Sorular

Şizoid Kişilik Bozukluğu Hakkında Sorulanlar

Şizoid kişilik bozukluğu, şizofreniyle farkı ve terapi sürecine dair en çok sorulanları yanıtladık. Başka bir sorunuz için WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Kocatepe, Ziya Gökalp Cd. 20/11
Çankaya / Ankara
Yol Tarifi Al
Hayır. İçe dönük kişiler enerjisini yalnız kalarak toplar ama yakınlık kurmak ister ve kurabilir. Şizoid kişilik örüntüsünde ise yakınlık isteği ve duygu ifadesi belirgin biçimde sınırlıdır; ayrım için uzman değerlendirmesi gerekir.
Hayır. Adları benzese de iki durum farklıdır. Şizoid kişilik örüntüsünde varsanı ya da sanrı bulunmaz; kişi gerçeklikle bağını korur. Şizofreni ise psikiyatrik bir hastalıktır ve ayrı değerlendirme gerektirir.
Şizoid kişilik bozukluğu tanısı yalnızca kapsamlı bir klinik değerlendirmeyle ve gerektiğinde psikiyatri uzmanıyla birlikte konur. Bu sayfadaki bilgiler tanı yerine geçmez.
Çoğu zaman kendiliğinden gelmez; yakınlarının isteği, içindeki boşluk ya da kaçırılan bir fırsat başvuruyu başlatır. Terapide kimse zorlanmaz ve kişinin kendi ritmine saygı gösterilir.
Kişilik özellikleri tamamen değişmeyebilir; ancak duygu farkındalığı ve ilişki becerileri düzenli psikoterapiyle gelişebilir. Süre ve sonuç kişiye göre değişir, kesin bir söz verilemez.
Süre, hedeflere ve kişinin ritmine göre değişir; bu konuda çalışma çoğunlukla aylar sürer. İlk görüşmeden sonra bir çerçeve çizer, ilerleyişe göre güncelleriz.
Seanslarımız şu anda 3.000 TL ile 4.000 TL arasındadır. Ücretler zamanla değişebildiğinden, randevu öncesinde WhatsApp'tan güncel tutarı sorabilirsiniz.

Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.