Küçük bir şey bile içinizde birden büyüyor, sonra ne yaptığınıza ya da ne söylediğinize pişman oluyor ya da duygularınızı o kadar bastırıyorsunuz ki hiçbir şey hissedemiyorsanız, duygularla ilişkinizi birlikte gözden geçirebiliriz. Ankara'da yüz yüze ya da online seanslarla duyguyu fark etmeyi, adlandırmayı ve yatıştırmayı çalışıyoruz.
Umut Kılıç
Uzman Klinik Psikolog
Duygu düzenleme, duygulardan kurtulmak değil, onlarla başa çıkabilmektir. Seanslarda duygunuzun nerede başladığını, bedeninizde nasıl hissedildiğini ve sizi hangi davranışa ittiğini haritalayıp, yoğun anlarda kullanabileceğiniz pratik beceriler geliştiriyoruz.
Beceri Odaklı Çalışma
Duygunun tetikleyicisini, bedensel işaretini ve davranışa dönüşme anını adım adım görünür kılıyoruz.
Seanslar Arası Uygulama
Öğrenilen becerilerin günlük hayatta denenmesi için seanslar arası küçük görevler verilir; online ya da yüz yüze devam edebilirsiniz.
Yargısız Bir Alan
Taşma anlarını suçlanmadan konuşabilir, yaşadıklarınızı kendi hızınızda paylaşabilirsiniz.
Duygu düzenleme sorunları, duyguların şiddetini, süresini ya da ifade biçimini yönetmekte güçlük yaşamayı anlatan geniş bir başlıktır. Kendi başına bir tanı değildir; öfke, kaygı, çökkünlük ve kişilik özellikleri gibi birçok durumla birlikte görülebilir.
Duygu düzenleme, yaşadığımız duyguyu fark edebilmek, ne olduğunu anlayabilmek ve ona verdiğimiz tepkiyi seçebilmektir. Bu beceri bazı kişilerde zorlukla gelişir: duygu çok hızlı yükselir, geç iner ya da tamamen bastırılıp bedende birikir. Çoğu kişi bunu kişilik sorunu sanır; oysa duygu düzenleme beceri temelli bir süreçtir ve öğrenilebilir.
Aşağıdaki şema, aynı tetikleyiciye verilen iki yanıt biçimini sadeleştirerek gösteriyor. Fark, duygunun var olması değil, nereye kadar yükseldiği ve ne kadar sürede yatıştığıdır:
Duygu bir anda "oluyor" gibi görünse de aslında birkaç halkadan oluşur. Terapide bu halkaları birbirinden ayırmayı öğreniriz:
Her halkada araya girebileceğiniz küçük bir müdahale noktası vardır; bunlar seanslarda birlikte çalışılır.
Çoğu zaman gördüğümüz duygu, altındaki başka bir duygunun üstünü örter. Adlandırabilmek, yatıştırmanın ilk adımıdır. Sık gördüğümüz örnekler:
Duygu düzenleme "duygusuz olmak" demek değildir. İki yaklaşımın farkı, kısa ve uzun vadede ortaya çıkar:
Duyguyla ilişkisinde zorlanan kişiler çoğu zaman kendilerine sert konuşur. Terapi, bu iç sese başka bir bakış açısı eklemeye çalışır:
Aşağıdakiler, seanslarda çalışılıp günlük hayatta denenen genel örneklerdir. Sizin için en uygun olanlar birlikte seçilir:
"Şu an öfkeliyim" demek yerine "içimde hem öfke hem incinme var" diye daha ince bir ad bulmak, yoğunluğu azaltabilir.
Yavaş nefes, omuzları gevşetme ve ayakları yere basma gibi beden temelli küçük alıştırmalar.
Dürtü ile davranış arasına kısa bir duraklama koymak; örneğin yanıt vermeden önce on nefes.
Duygunun söylediğinin tersine küçük bir adım atmak; geri çekilmek yerine bir mesaj yazmak gibi.
Teknikler genel çerçevedir; her biri seansta prova edilir ve kişiye göre uyarlanır.
Duygusal dalgalanmalar çok yoğunsa, günlerce süren yükselme ve çöküşlerle birlikte seyrediyorsa ya da kendinize zarar verme düşünceleri varsa bir psikiyatri değerlendirmesi de gerekebilir; bu konuda ilaç ya da tanı kararı hekime aittir. Kendinize ya da başkasına zarar verme riski hissediyorsanız gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
Terapi, duygunun fark edilmesinden yatıştırılmasına ve davranışa dönüşmeden önce durulmasına uzanan beceri odaklı bir yapıda ilerler. Başlangıçta tabloyu netleştirmek için psikolojik değerlendirme da yapılabilir:
Duyguyu tetikleyen yorumları ve davranış kalıplarını sınamak, baş etme becerilerini planlı biçimde öğrenmek için.
Hizmeti incele →Duyguyla savaşmayı bırakıp, onu taşıyarak değerleriniz doğrultusunda davranmayı çalışmak için.
Hizmeti incele →Duyguyu bedende ve zihinde erken fark edip yargılamadan gözlemlemeyi öğretir.
Hizmeti incele →Duygu düzenleme güçlüğünün kişisel geçmişteki kökenlerini sakin bir alanda ele almak için.
Hizmeti incele →Aşağıdaki durumlardan birkaçı size tanıdık geliyorsa, duygularınızla ilişkinizi bir uzmanla birlikte gözden geçirmek yararlı olabilir:
Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık yürür. Öfke ön plandaysa öfke kontrolü, yoğun kaygı ön plandaysa anksiyete sayfalarına da bakabilirsiniz.
Taşma anlarınızı, pişmanlıklarınızı ve ilişkilerinizdeki zorlukları konuşmak güven gerektirir. Seansta paylaştıklarınız mesleki gizlilik kapsamındadır; yasal zorunluluklar dışında başkalarıyla paylaşılmaz. Ayrıntılar için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.
Duygularla ilişkiniz üzerine çalışırken güvenle konuşabileceğiniz bir Ankara Psikolog bulmak çok önemlidir. Psikoloji lisansımı Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde, klinik psikoloji yüksek lisansımı İstanbul Kent Üniversitesi'nde tamamladım ve 9 yıldır yetişkinlerle klinik çalışma yürütüyorum. Kliniğimiz, Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı bir Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi olarak Çankaya'da hizmet veriyor. Ankara dışındaysanız online seans da yapabiliyoruz.
Duygu düzenleme güçlüğü sıklıkla aşağıdaki başlıklarla iç içe geçer:
Kendinizi en çok zorlayan anı kısaca yazın; size uygun ilk görüşme zamanını birlikte belirleyelim.
Duygularla başa çıkmakla ilgili sık sorulanları kısaca yanıtladık. Başka bir sorunuz varsa WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.