Ana içeriğe atla

Klinik Psikolog Umut Kılıç

Ankara Deprem ve Afet Travması Psikoloğu

Yer sallanmıyor olsa da bedeniniz hâlâ sallanıyormuş gibi tepki veriyor, her ses ya da gece uykuya dalarken içinizi bir tedirginlik kaplıyorsa, deprem ya da başka bir afetin izleri sürüyor olabilir. Ankara'da yüz yüze ya da online seanslarla yaşadığınız ya da tanıklık ettiğiniz felaketin etkilerini güvenle ele alıyoruz.

Klinik Psikolog Umut Kılıç
9 Yıl Deneyim

Umut Kılıç

Uzman Klinik Psikolog

Sağlık Bakanlığı Onaylı ve Ruhsatlı
Neden Birlikte Çalışalım?

Afetin Ardından Yeniden Zemin Bulma Süreci

Deprem sonrası tedirginlik, yer sarsıntısı kadar kayıp, belirsizlik ve çaresizlik duygusundan beslenir. Seanslarda önce beden ve uykuyu yatıştırır, ardından yaşananı sizin hızınızda işler, kayıp ve suçluluk duygularına alan açarız.

Önce Beden, Sonra Anlam

Uyku, beden alarmı ve günlük güvenlik hissini yeniden kurduktan sonra yaşadığınız olaya yaklaşıyoruz.

Nerede Olursanız Olun

Afetten etkilenen şehrinizde ya da Ankara dışındaysanız online seansla, Ankara'da iseniz Çankaya'daki kliniğimizde görüşebilirsiniz.

Kontrol Sizde

Yaşadıklarınızın ayrıntısına girmeden de çalışabiliriz; ne zaman ve ne kadar paylaşacağınıza siz karar verirsiniz.

Tanım

Deprem ve afet travması; deprem, sel, yangın ya da benzeri bir felaketi yaşamanın, tanık olmanın ya da yakınlarını kaybetmenin ardından ortaya çıkan kaygı, uyku bozukluğu, ani geri dönüşler, yas ve suçluluk gibi belirtileri anlatan geniş bir başlıktır. Belirtilerin süresi ve şiddeti uzman tarafından değerlendirilir; TSSB gibi tanılar bu çerçevede konabilir.

Deprem ve Afet Travması Nedir?

Bir afet, yalnızca yıkım değil; güvenlik duygusunun ve gündelik düzenin aniden çökmesidir. Beden, tehlikeye karşı alarm moduna geçer; bu alarm bazen olay bittikten sonra da kapanmaz. Çoğu kişi ilk haftalarda uykusuzluk, irkilme ve yoğun duygular yaşar; bunların büyük kısmı zamanla yatışır. Belirtiler aylar sonra da sürüyor ya da yıl dönümlerinde yeniden artıyorsa destek almak yararlı olabilir. Afeti doğrudan yaşamayıp haberlerle yoğun etkilenmek de gerçek bir tepkidir.

Afetin Ardından Zaman İçinde Neler Olur?

Aşağıdaki şema, afet sonrası tepkilerin tipik seyrini sadeleştirerek gösteriyor. Süreç herkes için aynı değildir; çizim yalnızca fikir vermek içindir:

1 2 3 4 ilk günler haftalar aylar yıl dönümü
1Şok ve uyuşmaİlk günlerde kopukluk, inanamama, hissizlik ve hayatta kalma odağı.
2Yoğun tepkiHaftalarda uykusuzluk, irkilme, kabuslar, yas ve suçluluk belirginleşir.
3ToparlanmaÇoğu kişide aylar içinde tepkiler yatışır; destek bu süreci kolaylaştırır.
4Yıl dönümü tepkisiYıl dönümü ve hatırlatıcılarda belirtilerin geçici olarak yeniden artması beklenen bir durumdur.

Afetten Kimler Etkilenir?

Afetin etkisi yalnızca olayı doğrudan yaşayanlarla sınırlı değildir. Üç ana grup öne çıkar:

Birinci grup

Doğrudan yaşayanlar

Depremi ya da afeti bizzat yaşayan, enkazda kalan, evini kaybeden ya da tahliye edilenler.

İkinci grup

Kayıp yaşayanlar ve tanıklar

Yakınını kaybedenler, kurtarma çalışmasına tanıklık edenler, yardıma giden gönüllüler ve sağlık çalışanları.

Üçüncü grup

Uzaktan etkilenenler

Olayı yaşamadığı hâlde haber ve görüntülerle yoğun etkilenen, yakınları bölgede olanlar.

Beden, Düşünce, Duygu ve Davranışta İzler

Afet sonrası tepkiler dört düzeyde görülebilir. Bu liste yalnızca fikir vermek içindir ve tanı koymak için kullanılamaz:

Beden

Sallanma hissiÇarpıntıUykuya dalamamaSık irkilme

Düşünce

"Yine olacak" düşüncesiFelaket senaryolarıSuçlulukAnıların geri dönmesi

Duygu

Kaygı ve panikYas ve çaresizlikÖfkeUyuşma

Davranış

Gece dışarıda uyumaÇanta hazır tutmaHaber takibiBinalardan kaçınma

Beklenen Tepki mi, Destek Gerektiren Durum mu?

Afet sonrası tepkilerin çoğu zamanla yatışır; bazıları ise destek ister. Aşağıdaki karşılaştırma, fark etmenize yardımcı olabilir. Belirtiler uzun sürüyorsa travma sonrası stres bozukluğu sayfamıza da göz atabilirsiniz:

Alan
Beklenen tepki
Destek gerektiren
Uyku
İlk haftalarda bölünen uyku
Aylar sonra da devam eden kabus ve uykusuzluk
Kaygı
Sarsıntı, ses ya da haberde artan tedirginlik
Yaşamı kısıtlayan, binadan ya da şehirden kaçınmaya yol açan kaygı
Anılar
Ara ara hatırlama, sonra yatışma
Anının şimdi yaşanıyormuş gibi geri dönmesi
Duygu
Yas, öfke ve çaresizlik gelip geçer
Uyuşma, umutsuzluk ya da yoğun suçluluk günlük hayatı bozar
İşlevsellik
Geçici aksamalar
İş, ilişki ve bakım sorumluluklarında kalıcı güçlük
Ücretsiz Online TestPanik Atak Testi

Afet sonrası yaşadığınız çarpıntı ve ani korku nöbetlerini gözden geçirmek için kısa bir başlangıç. Sonuç tanı yerine geçmez.

Teste başla →

Sık Duyduğumuz Cümleler

Afet sonrası gelenler çoğu zaman kendilerine sert davranır. Terapi, bu cümlelere nazik bir başka bakış eklemeye çalışır:

Duyduğumuz cümle"Kurtuldum ama yakınlarım kurtulamadı; mutlu olmayı hak etmiyorum."
→
Başka bir bakışHayatta kalma suçluluğu çok yaygındır; hissedilen suçluluk, yaşananın sorumluluğunuz olduğunu göstermez.
Duyduğumuz cümle"Yer sallanmıyor, neden hâlâ korkuyorum?"
→
Başka bir bakışBeden alarmı olay geçtikten sonra da çalışabilir; bu bir zayıflık değil, sinir sisteminin korunma tepkisidir.
Duyduğumuz cümle"Ben bir şey yaşamadım, haberlerden bu kadar etkilenmem abartı."
→
Başka bir bakışAğır haberlere uzun süre maruz kalmak, doğrudan yaşamasanız da ikincil travma tepkilerine yol açabilir.
Duyduğumuz cümle"Güçlü olmalıyım, aileme destek olmalıyım."
→
Başka bir bakışBaşkasına destek olmak için önce kendi dayanağınızı kurmak gerekir; yardım istemek gücün bir parçasıdır.

Kaygıyı Besleyenler ve Destekleyenler

Hazırlıklı olmak ile sürekli alarmda kalmak farklı şeylerdir. Aşağıda sık gördüğümüz örnekler yer alıyor:

İyileşmeyi destekleyenler

  • Güvenlik hazırlığı yapmak (acil çanta, buluşma noktası, bina bilgisi) ve sonra bırakmak
  • Haber takibini belirli saatlerle sınırlamak
  • Uykuyu koruyacak düzenli bir yatış rutini
  • Yakınlarla yaşananı yargılanmadan konuşmak
  • Gerektiğinde bir uzmandan destek istemek

Kaygıyı besleyenler

  • Gün boyu haber ve görüntü izleyerek "hazır olma" çabası
  • Her sese karşı sürekli tetikte kalmak
  • Uykusuzluğu alkol ya da hapla bastırmak
  • "Güçlü ol, ağlama" diyerek duyguları bastırmak
  • Kayıp ve suçluluğu kimseyle konuşmamak

Terapide Beş Adım

Afet sonrası terapi, önce bedeni yatıştırır, sonra yaşananı anlamlandırır. Aşağıdaki adımlar örnek bir çerçevedir:

  1. Güvenlik ve beden düzenlemesi

    Uyku, nefes ve topraklanma becerileriyle sinir sisteminin alarm düzeyini düşürürüz.

  2. Yaşananı anlamlandırmak

    Olayı kendi hızınızda anlatıp anlatmamayı birlikte belirler, duygu ve düşünceleri adlandırırız.

  3. Kayıp ve yas için alan açmak

    Kaybettiklerinizi, evinizi ya da hayatınızı yasa tutmanıza yer veririz; suçluluk düşüncelerini birlikte gözden geçiririz.

  4. Tetikleyicilerle yeniden bağ kurmak

    Sesler, binalar ve haberler karşısında kademeli ve kontrollü biçimde yaklaşma becerisi kazanırız.

  5. Geleceğe dönmek

    Güvenlik hissini ve gündelik planları yeniden inşa eder, yıl dönümü gibi zor günler için plan yaparız.

Acil durumlar ve ilaç hakkında

Kendinize ya da başkasına zarar verme düşünceniz varsa, gerçeklikten koptuğunuzu hissediyorsanız ya da günlerdir hiç uyuyamıyorsanız gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun. İlaç tedavisinin gerekip gerekmediğine yalnızca psikiyatri uzmanı karar verir; bir psikolog olarak ilaç önermem. Alkol ve madde kullanımı belirtileri çoğunlukla ağırlaştırır.

Afet Travmasında Başvurulan Yaklaşımlar

Çalışma, beden düzenlemesi ve anının işlenmesi üzerine kuruludur. Başlangıçta tabloyu netleştirmek isterseniz psikolojik değerlendirme de yapılabilir:

Bu Çalışma Kimlere Uygun?

Aşağıdaki durumlardan birkaçı sizi tarif ediyorsa, belirtilerin "kendiliğinden geçmesini" beklemeden bir uzmanla konuşmak yararlı olabilir:

  • Depremi yaşayıp hâlâ uykuya dalamayanlar
  • Her sarsıntı ve seste çarpıntı yaşayanlar
  • Yakınını ya da evini kaybedip yasını yaşayamayanlar
  • Depremden sonra Ankara’ya taşınıp uyum sağlayamayanlar
  • Yakınları bölgedeyken olayı uzaktan izleyip yoğun etkilenenler
  • Sağlık, kurtarma ya da yardım çalışanı olarak tanıklık edenler

Seanslar yaklaşık 45–50 dakika sürer ve çoğunlukla haftalık yürür. Yoğun kaygı ön plandaysa anksiyete, yas ağır basıyorsa yas ve kayıp sayfalarına da bakabilirsiniz.

Afet deneyiminizi ve kayıplarınızı paylaşırken kendinizi güvende hissetmeniz önemlidir. Seansta anlattıklarınız mesleki gizlilik kapsamında saklanır, ayrıntıya girmeniz gerekmez ve yasal zorunluluklar dışında kimseyle paylaşılmaz. Ayrıntılar için KVKK Aydınlatma Metni sayfasına bakabilirsiniz.

Neden Ankara'da Deprem ve Afet Travması İçin Bizi Tercih Etmelisiniz?

Afetin ardından destek ararken hem deneyimli hem sakin bir Ankara Psikolog ile çalışmak iyileşmeyi kolaylaştırır. Psikoloji lisansımı Doğu Akdeniz Üniversitesi'nde, klinik psikoloji yüksek lisansımı İstanbul Kent Üniversitesi'nde tamamladım ve 9 yıldır yetişkinlerle klinik çalışma yürütüyorum. Kliniğimiz, Sağlık Bakanlığı onaylı ve ruhsatlı bir Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi olarak Çankaya'da hizmet veriyor. Afet bölgesinde ya da başka bir şehirdeyseniz online seansla da ulaşabiliriz.

Birlikte Okunabilecek Sayfalar

Afet sonrası yaşanan zorluklar sıklıkla kaygı, panik, yas ve uyku sorunlarıyla iç içe geçer:

Sarsıntı bitti, ama yük sizde kalmasın

Yaşadığınız şehri ve ne zamandır etkilendiğinizi kısaca yazın; size uygun bir görüşme zamanını birlikte bulalım.

WhatsApp'tan Yaz
Sıkça Sorulan Sorular

Deprem Travması Hakkında Sorulanlar

Deprem ve afet sonrası süreçle ilgili sık sorulanları kısaca yanıtladık. Başka bir sorunuz varsa WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Kocatepe, Ziya Gökalp Cd. 20/11
Çankaya / Ankara
Yol Tarifi Al
Afet sonrası ilk haftalarda kaygı, uykusuzluk ve irkilme çok yaygındır; çoğu kişide zamanla yatışır. Belirtiler aylarca sürüyor, günlük yaşamı kısıtlıyor ya da yıl dönümlerinde şiddetleniyorsa bir uzmandan destek almak yararlı olur.
Ağır haber ve görüntülere sürekli maruz kalmak, özellikle yakınlarınız bölgede ya da benzer bir deneyimi olan biriyseniz, "ikincil travma" tepkilerine yol açabilir. Bu da gerçek ve ele alınabilir bir tepkidir.
Başkaları kaybederken ya da acı çekerken kendinizin kurtulmuş olmasından duyulan suçluluk ve utanç duygusudur. Afet sonrası çok yaygındır ve terapide ele alınabilir; yaşadığınız suçluluk, sorumlu olduğunuz anlamına gelmez.
Hayır. Ne kadarını, ne zaman ve nasıl paylaşacağınıza siz karar verirsiniz. Önce uyku ve beden düzenlemesi becerileri kurulur; anıya ancak hazır olduğunuzda, kendi hızınızda yaklaşılır.
EMDR, travma odaklı çalışmalarda sık kullanılan yapılandırılmış bir yaklaşımdır ve bazı kişilerde afet anısının yükünü azaltmaya yardımcı olabilir. Herkes için uygun olmayabilir; yaklaşım ilk görüşmelerde birlikte belirlenir.
Süre, yaşadığınız deneyimin ağırlığına, kayıplara, belirtilerin şiddetine ve eşlik eden sorunlara göre değişir. Herkes için net bir süre vermek doğru olmaz; ilk görüşmenin ardından birlikte bir çerçeve çizeriz.
Seanslarımız şu anda 3.000 TL ile 4.000 TL arasında. Ücretler güncellenebildiği için randevu almadan önce WhatsApp'tan ya da telefonla güncel tutarı sormanızı rica ederim.

Aradığınız cevabı bulamadınız mı? WhatsApp üzerinden bize ulaşın, elimizden geldiğince hızlı yanıt verelim.